— 162 — 



65°,8 en 61°,3, terwijl de grootste warmte soms tot 77° Y. bedraagt. 

 In dezen korten, schoon betrekkelijk warmen zomer, ontdooit de bo- 

 dem nimmer dieper dan tot op drie voet, en desniettegenstaande vindt 

 men aan de oostzijde der stad groote Larix-bosschen , waarvan men 

 het ter naauwernood betwijfelen kan , of zoowel de geheele stam als 

 de op eeuwigdurend ijs rustende wortels, moeten des winters, der- 

 halve het grootste gedeelte des jaars, door en door bevrozen zijn. 



Uit deze feiten volgt ontegenzeggelijk, dat het plantenleven tot 

 volkomen stilstand kan geraken, zonder dat daarom nog gezegd 

 kan worden dat zulke planten dood zijn. Zoodra toch alle de sappen 

 in eene vaste ijsmassa veranderd zijn, houdt ook noodzakelijk alle 

 beweging op. Inderdaad is vloeibaarheid van een gedeelte der lig- 

 chaamsdeelen een volstrekt vereischte voor alle stofwisseling. Een 

 organisme, alleen uit vaste weefsels en stoffen zamengesteld, zonder 

 eene bemiddelende vloeistof, welke stoffen in opgelosten toestand bevat, 

 waaruit nieuwe weefsels kunnen ontstaan , en waardoor tevens de 

 onderscheidene deelen van het geheel onderling in verband worden 

 gebragt, zulk een organisme kan op deze planeet, naar de kennis die 

 •wij van de haar bewonende organische wezens hebben, onmogelijk leven. 

 Leven veronderstelt beweging, beweging veronderstelt vloeibaarheid. 



Behalve door bevriezing, kunnen de planten hare vloeibare sappen 

 ook verliezen door uitdrooging , waarbij derhalve het vocht zelf ver- 

 dwijnt en alleen de vroeger daarin opgeloste vaste bestanddeelen 

 achterblijven. Een treffend voorbeeld hiervan leveren de zaden der 

 planten. Hier werd een sluimerend leven gedurende eenige maanden 

 gevorderd, zouden de zaden kunnen beantwoorden aan hunne be- 

 stemming, de instandhouding en voortplanting der soort. Van alle 

 deelen , welke eene plant zamenstellen , bevatten dan ook de rijpe zaad- 

 korrels de geringste hoeveelheid water, en deze hoeveelheid vermindert 

 later nog, gelijk ieder weet, nadat zich de zaadkorrels van de plant 

 hebben afgescheiden. In iederen tuin is het opzettelijk droogen van 

 verschillende zaden een der jaarlijks terugkeerende bezigheden. Elke 

 zaadkorrel nu bevat eene kiem, en deze kiem is eigenlijk reeds een 

 klein plantje, waaraan men de hoofdorganen der volwassen plant, 

 hoewel in niet ontwikkelden vorm, kan herkennen. De kieming van 



