— 172 — 



dat is, de vorm- eii stofveranderingen, welke er het wezen van uit- 

 maken, zullen weder aanvangen op het punt, waar zij tijdelijk zijn 

 afgebroken. Men kan derhalve eenen zaadkorrel, die honderde jaren 

 zijn kiemvermogen bewaart, een raderdiertje, dat jaren lang op 

 een glasplaatje verdroogd ligt, noch levend, noch dood noemen. 

 Het zijn alleen organische wezens, die onder zekere daartoe noodige 

 voorwaarden, levend kunnen worden, met andere woorden zij zijn 

 levensvatbaar. Hoe lang die levensvatbaarheid duren kan , is eene 

 zaak, die alleen door de ervaring kan worden uitgemaakt, maar 

 niets is er tot nog toe dat ons verhindert aan te nemen , dat zij 

 ouder gunstige omstandigheden, bepaaldelijk bij geheele afwezigheid 

 van vocht in de omgevende lucht, tot eenen geheel onbepaalden 

 tijd zoude kunnen verlengd worden. Anders is het echter gelegen 

 met zulke organische wezens, wier sappen vloeibaar zijn en blijven, 

 gelijk tijdens den winterslaap. Wel zagen wij, dat ook daarvan 

 enkele goed waargenomen feiten bekend zijn , waarin het leven nog 

 na verscheidene jaren bleef voortbestaan; doch daar alles, wat wij 

 van de verschijnselen van het dierlijk leven weten, ons noopt, om 

 hier slechts eene vertraging, maar geen volslagen stilstand der verrigtin- 

 gen aan te nemen, zoo is daarmede noodzakelijk eene beperking 

 van den levensduur verbonden. En toch worden er gevallen ver- 

 haald, die, indien zij werkelijk waar zijn, tot een tegengesteld 

 besluit zouden leiden, althans tot het aannemen van eenen levens- 

 duur, welke schier met eenen geheel onbeperkten gelijk mag ge- 

 steld worden. Wij moeten hier echter het veld der zuivere ervaring 

 en dat der stellige kennis verlaten, om ons op eenen veel minder 

 vasten bodem te begeven. Ook de natuurwetenschap heeft hare 

 mythen en sagen, evenzeer als de geschiedenis; en terwijl het aan 

 den geschiedkundigeti vaak gelukt de waarheid te herkennen, welke, 

 hoe ook ingekleed en van vreemde bijvoegselen omgeven, aan eene 

 mythe of sage ten grondslag ligt, evenzoo kunnen de bij het volk 

 in omloop zijnde verhalen aangaande natuurverschijnselen , hoe vreemd 

 en wonderbaar zij ook klinken mogen, toch eenige waarheid behel- 

 zen, en een bedachtzaam natuurkundige zal zulke verhalen niet 

 zonder nadere toetsing van hunne geloofwaardigheid geheel in den 



