— 187 — 



gij niet waar, dat uwe hand nat wordt als gij ze in het water 

 dompelt? Stijgt niet de thee in een stuk suiker, de inkt in de 

 pen, de olie in de lampenkousen op? En waarom dat? Omdat deze 

 vloeistoffen door de ligchamen waarmede zij in aanraking zijn 

 gebragt, aangetrokken worden. Maar de natuurkundigen, die 

 hunne wetenschap op eenen vasten grondslag moeten opbouwen , 

 hebben zich met zoodanige proeven niet kunnen vergenoegen , en 

 derhalve met de fijnste en best bewerkte toestellen , onder inacht- 

 neming der grootste zorg en naauwkeurigheid , nog andere proeven 

 dienaangaande gedaan, en daarbij steeds de stelling bewaarheid ge- 

 vonden, dat alle ligchamen elkander aantrehhen. 



Bij de genoemde naauwkeurige proeven heeft men echter nog 

 meer opgemerkt. In de eerste plaats vertoonde zich de aantrek- 

 kende werking des te grooter, naar gelang het aantrekkende lig- 

 chaam een grooter gewigt bezat, zoodat dus een bol van twee 

 ponden ook juist eene tweemaal zoo groote aantrekking uitoefende 

 als eene andere bol vaneen pond. De stof, waaruit het aantrekkend 

 ligchaam bestaat, heeft daarbij hoegenaamd geen invloed, en twee 

 bollen van hetzelfde gewigt, de eene van lood, de andere van ijzer, 

 hebben in dit opzigt gelijke werking. Deze door de ervaring vast- 

 gestelde wet drukken wij op de volgende wijze in woorden uit: 



De aantrekking sJcr achten van twee ligchamen op gelijke afstanden 

 van het aangetrokken ligcJiaam staan in dezelfde verhouding [in 

 regte reden) als hunne gewigten. 



Ten tweede zag men de aantrekkingskracht verminderen , wanneer 

 men het aantrekkend ligchaam verwijderde, zoo als ook moest 

 verwacht worden ; want altijd zal de invloed, van welken aard ook, 

 dien het eene op het andere uitoefent, met de vermeerdering van 

 den afstand minder worden. Men zoude nu wel vermeenen, dat 

 op den dubbelen afstand de aantrekkingskracht tweemaal kleiner, 

 dus de helft, en op den drie- en viervoudigen afstand, slechts een 

 derde en een vierde gedeelte van de vroegere, op den enkelen af- 

 stand bestaande aantrekkingskracht moest zijn. Maar uit de proeven 

 is dit niet gebleken; men moest veeleer daaruit besluiten, dat de 

 aantrekkende werking met de vermeerdering van den afstand eene 



