— 196 ~ 



die er behagen in scheppen de merkwaardigste voorwerpen en ver- 

 schijnselen des hemels met eigene oogen gade te slaan, den weg 

 aan te wijzen, die hen naar dit doel kan leiden. Voor de belangen 

 derzulken wenschende te zorgen, heb ik, in mijne Beschrijving en 

 Afbeelding van den Sterrenhemel , niet alleen een groot aantal be- 

 langrijke voorwerpen beschreven en afgebeeld, maar, in het hemel- 

 plein aan dat werk toegevoegd , een hulpmiddel aangeboden , door 

 hetwelk iedereen wordt in staat gesteld , om , met eene geringe oefe- 

 ning, vele dier voorwerpen zelf aan den hemel op te sporen en te 

 vinden. Terwijl de bijzonderheden, welke sommige dier voorwerpen 

 ter waarneming aanbieden , zich het best met het ongewapend oog 

 laten gadeslaan , en andere voorwerpen van den hemel niet zonder 

 behulp van eenen kijker in hun eigenlijk wezen kunnen worden 

 waargenomen , heb ik het ook aan geene inlichtingen laten ontbre- 

 ken, omtrent de hulpmiddelen, die men voor eene meer naauwkeu- 

 rige beschouwing van de hemellichten kan wenschen of behoeven. 

 Ik heb de inrigting der kijkers in zoo ver verklaard , als mij noodig 

 scheen om iedereen tot hun doelmatig gebruik in staat te stellen, 

 het vermogen der kijkers van verschillende prijzen aangewezen, en 

 de werkplaatsen vermeld , aan welke thans de voortrefi'elijkste werk- 

 tuigen van dien aard verkrijgbaar zijn. Mijne inlichtingen hebben 

 zoo velen opgewekt om zich den hemel te ontsluiten , dat nu ver- 

 moedelijk in geen rijk van Europa zoo vele kijkers van een aanzien- 

 lijk vermogen worden gevonden , als in ons kleine Nederland, en het 

 is mij eene bron van groote vreugde, dat vele mijner landgenooten 

 in eene gemeenzaamheid met de kunstgewrochten der schepping een 

 genoegen hebben gevonden, ver verheven boven dat, hetwelk de ver- 

 achter van de natuur in ledigheid of in het kaartspel vinden kan. 

 In de eerste uitgave mijner Beschrijving en Afheelding van den 

 SterrenhewM , die in het jaar 1845 verschenen is, heb ik hun, die 

 geene vrij belangrijke uitgaven behoeven te ontzien, vooral eenen 

 kijker uit het Optisch Instituut te Münclien aanbevolen, die, zon- 

 der voet, hier te lande op ruim honderd guldens komt te staan. 

 Het minst kostbare kijkertje, dat ik destijds voor de beschouwing 

 der hemellichten durfde aanbevelen, was een zakkijker uit München , 



