— 217 — 



mij niet toe te handelen over de wijze, waarop de vergrooting van 

 eenen kijker naauwkeurig bepaald kan worden, maar ik mag toch 

 niet nalaten eene eenvoudige handgreep te vermelden, door welke 

 men die vergrooting, althans redelijk naauwkeurig, bepalen kan. 

 Men trekke op eenen muur, op eene schutting, of op eene lange lat, 

 een zestigtal korte breede strepen, die, zoo naauwkeurig mogelijk, 

 even ver van elkander verwijderd zijn. Op eenen afstand van die 

 strepen, zoo groot dat men haar met het bloote oog nog duidelijk 

 van elkander kan onderscheiden, stelle men den kijker op. Nu be- 

 schouwt men die strepen met het eene oog door den kijker, en 

 tevens, onmiddellijk met het andere oog, langs den kijker. Men 

 ziet alzoo het vergroote beeld van die strepen door den kijker, 

 en tevens die strepen zelve, met het ongewapend oog, zonder dat 

 het een het ander hindert. Nu telle men, hoevele der tusschen- 

 ruimten tusschen twee op elkander volgende strepen , met het bloote 

 oog gezien, bedekt worden door eene enkele dier tusschenruimten 

 zoo als deze zich door den kijker vertoont, en dit getal geeft de 

 vergrooting van den kijker. Heeft men geene gelegenheid om 

 zich eene verdeeling te maken, die, op een' grooteu afstand van 

 den kijker voor het bloote oog zigtbaar is , zoo kan men zich , 

 evenwel niet zonder iets van de naauwkeurigheid op te ofieren , 

 van dakpannen of van steenen in denzelfden muur bedienen. Men 

 zal zich op die wijze althans iigtelijk kunnen overtuigen, of de 

 sterrekundige • oogbuis, aan eenen zakkijker van molteni toege- 

 voegd, al of niet de vereischte vergrooting van ten minste vijftig 

 malen heeft. De sterrekundige oogbuis moet ten minste twee ma- 

 len zoo veel vergrooten, als de aardsche, en men zal Iigtelijk 

 kunnen beoordeelen of dit zoo is, door de uitgestrektheid, welke 

 Hetzelfde voorwerp aanneemt als het door den kijker met de eene 

 en met de andere oogbuis beschouwd wordt, te vergelijken bij de 

 voorwerpen, die tevens met het andere oog onmiddellijk worden 

 waargenomen. 



Een kijker die 50 of 60 malen vergroot, kan, zonder voet, voor 

 de beschouwing van hemellichten niet gebruikt worden. De gewone 

 metalen voeten voor kijkers zijn zeer kostbaar, en, voor zoo ver 



