— 228 — 



Maar komen er in liet opgesomde hoofdzakelijk slechts bewegin- 

 gen voor, die als van zelve in het oog vallen, hoe menigvuldig 

 zijn de veranderingen , — want deze toch zijn onafscheidelijk aan be- 

 weging verbonden , — die door den minder opmerkzame in het geheel 

 niet worden waargenomen. Het zal genoeg zijn, in dat opzigt alleen 

 te wijzen op de beweging, die, onder den invloed der dagelijks terug- 

 keerende zonnewarmte, in de ons omringende onbewerktuigde stoffen 

 plaats grijpt. Met het toenemen der warmte zetten alle stoffen zich 

 uit; zij moeten onder haren invloed eene grootere ruimte innemen; 

 terwijl hare vermindering eene ineenkrimping veroorzaakt. Groeit 

 derhalve de warmte des daags aan, zoo verwijderen de stofdeeltjes, 

 waaruit de ligchamen bestaan , zich verder van elkander , en naar 

 gelang de warmte afneemt , sluiten zich die deelen weder digter aan- 

 een. Ook in dat opzigt dus : — eeuwigdurende beweging. Het is dui- 

 delijk, dat wij hier de verandering in den toestand van de vochtigheid 

 der lucht geenszins buitensluiten ; wat ook deze voor zich zelve op de 

 ligchamen vermag, behoeft zeker naauwelijks te worden aangewezen. 



Evenwel ook die altijd voortdurende beurtelingsche verwijdering 

 en toenadering der kleinste deelen van eene stof, onder den invloed der 

 warmte, 13 weder veelal groot genoeg, om, zoo er de opmerkzaamheid 

 op gevestigd wordt, en de daartoe noodige hulpmiddelen worden aange- 

 wend, deze beweging met het oog te kunnen waarnemen; — maar 

 ziet, er zijn bewegingen, die in het geheel niet zuiver waar- 

 neembaar zijn; wier bestaan men tot nog toe alleen mag vooronder- 

 stellen ; doch welk bestaan uit zulk eene groote menigte waarneem- 

 bare verschijnselen wordt bewezen, dat men het inderdaad niet kan 

 loochenen. 



Wij hebben het plan gevormd, om met deze soort van bewegingen 

 den lezer eenige oogenblikken bezig te houden , en willen ze hier 

 als werkelijk voorvallende aannemen. 



De bewegingen, die wij op het oog hebben, zijn bekend onder 

 den naam van golvingen, sUngeriugen of tnll'mgen. Hare beschouwing 

 behoort tot de aangenaamste en uitlokkendste onderwerpen der na- 

 tuurkunde. Mogten deze regelen iets bijdragen, om den lezer dit 

 met ons te doen instemmen. 



