- 238 — 



waarnemen, is zoo geheel in overeenstemming met die onderstel- 

 lingen, bevestigt met zulk eene kracht die meeningen, dat het ons 

 zeker niet euvel zal geduid worden , zoo wij die vooronderstellin- 

 gen als werkelijk bewezene waarheden voordragen. 



In de gansche wereldruimte bevindt zich eene zeer dunne, veer- 

 krachtige stof, zoo dun en ligt, dat de aarde haar niet zooals alle 

 andere ligchamen schijnt aan te trekken ; eene stof derhalve zonder 

 waarneembare zwaarte , waarbij de lucht in vergelijking dus een zeer 

 zwaar en digt ligchaam is. Die stof vult de geheele onmetelijke ruimte 

 van het heelal aan, zoowel de ruimte, die de millioenen hemelbol- 

 len van elkander en van onzen aardbol scheidt, als de reeds met 

 stof gevulde plaatsen; zoodat zij dus ook binnen in de lig- 

 chamen zelven, tusschen al hunne kleinste deelen in, eene plaats 

 inneemt. Die stof noemen wij aether. Van hare dun- en ligt- 

 heid zal men zich eenig denkbeeld kunnen vormen , zoo wij we- 

 ten, dat de hemelbollen, welke als te midden van den aether zwem- 

 men, gedurende hunnen omloop om andere hemellichten , volstrekt 

 niet in hunne beweging worden belemmerd, en men alleen meent 

 zulk eene belemmering of tegenstand in de omwenteling om de zon 

 van de ligtste hemelligchamen, namelijk der kometen, bespeurd te 

 hebben, waardoor hun omloopstijd eenigermate verkort is. 



De aether is , even als de lucht , veerkrachtig ; ook in hem ontstaan 

 onophoudelijk golven; ook hij is dus aan afwisselende verdikkin- 

 gen en verdunningen onderworpen; ook in hem heerscht eeuwig- 

 durende beweging. Het zijn geeue geluidgevende snaren of muzijk- 

 instrumenten , die hem in golving brengen, daartoe schijnen geheel 

 andere omstandigheden vereischt te worden. Elk ligchaam, dat wij 

 het vermogen toekennen , om licht van zich te doen uitgaan , zet 

 den aether in trilling. Waarschijnlijk zijn de deelen van zulk een 

 ligchaam zelven in trillende beweging. De aethergolven planten 

 zich van dit bewegende ligchaam met eene snelheid voort, die on- 

 vergelijkelijk veel grooter is dan die bij het geluid. Het licht of de 

 aethergolf toch, legt ongeveer 53000 uren gaans in elke seconde 

 af Het doorloopt dus in eene seconde 7 malen den omtrek der 

 aarde. Daarom kwam het licht van het brandende kruid en van 



