— 280 — 



gedeelte van den dag opsluiten; hoe menigmaal ben ik bij school- 

 bezoeken, bij het openen der schooldeur teruggestooten geworden 

 door den walgelijken reuk, die mij toestroomde uit een schoolvertrek 

 gevuld met 200 h 300 kinderen, terwijl de ruimte naauwelijks 

 groot genoeg was om een 20 a 30tal kinderen gedurende weinige 

 uren te bevatten. 



Doch genoeg; ik zoude te veel van de aandacht mijner lezers 

 vergen, indien ik met hen nog de zalen der ziekenhuizen, de 

 slaapkamers der kazernen, en de opgevulde tooneel- , concert- en 

 societeitszalen wilde nagaan. De mededeeling van een paar uit de 

 menigte sterk sprekende feiten, zal voldoende zijn om den onge- 

 loovigste tot overtuiging te brengen. 



In de kazerne te Versailles heeft men tusschen 1843 en 1849 

 in September ieder jaar eene verschrikkelijke typhus - epidemie 

 waargenomen , die ongeveer acht dagen voor de komst aldaar van 

 den koning een aanvang nam; in de stad zelve echter bleef de 

 gezondheidstoestand geheel normaal; welke mag wel de oorzaak 

 dier epidemie geweest zijn? Vreugde of angst over de komst van 

 den koning, of wel de komst van ongeveer 1200 man in de ka- 

 zerne, die gewoonlijk slechts door 300 manschappen werd bewoond 

 en ook voor dat getal was gebouwd? 



Daar de lucht voor dieren even onmisbaar is als voor den 

 mensch , mag het volgende te Londen gebeurde feit hier zijne plaats 

 vinden. Aldaar bevond zich eene collectie van 60 apen, die allen 

 zeer gezond en vrolijk waren. Men vreesde echter dat de koude 

 hun schaden zou, en bouwde daarom een heerlijk mooi en verwarmd 

 apenpaleis, zorg dragende dat alle openingen tegen de togt goed 

 gesloten waren. De 60 apen betrokken hunne nieuwe woning, maar 

 reeds spoedig verkwijnden allen en binnen de maand stierven vij^i^^; 

 een deskundige, daarover geraadpleegd, liet door eene menigte ope- 

 ningen eene goede luchtverversching aanbrengen , en de tien overige 

 apen herkregen spoedig hunne vroegere gezondheid en vrolijkheid. 

 Onze Amsterdamsche Zoölogische tuin heeft helaas dit feit her- 

 haaldelijk bevestigd gevonden. 



Ik behoef, vertrouw ik, hier niets bij te voegen; deze feiten 



