— 282 — 



trekken en alle gebouwen even geschikt zouden zijn , op hunne 

 juiste waarde leeren schatten , zien wij tevens van den anderen 

 kant, dat tot het inrigten eener goede ventilatie meer behoort dan 

 de kennis van bouwkunde of van timmer-, metsel- en smidswerk. 



De natuurkunde leert ons nu , dat de luchtsoorten , even als al 

 de ligchamen , door de warmte worden uitgezet en daardoor soortelijk 

 ligter worden; dat de warme lucht dien ten gevolge, in eene 

 koudere lucht opstijgt en zich boven deze koude lucht plaatst, 

 even als olie, die soortelijk ligter is dan water, onder in een vat 

 water gegoten door het water heen opstijgt en boven op het water 

 gaat drijven; dat daarentegen eene koudere lucht boven eene warme 

 lucht gebragt, door deze heen valt, en de onderste ruimte inneemt, 

 even als water op olie gegoten door de olie heendringt en het on- 

 derste gedeelte van het vat vult. 



Uit de natuurkunde leeren wij verder, dat de lucht een zeer 

 slechte geleider is van de warmte, en dat dus de verwarming eener 

 massa lucht niet zooals die van een stuk ijzer geschiedt, doordien 

 ieder deeltje de warmte mededeelt aan het aangrenzende, maar de 

 door het verwarmd ligchaam (de kagchelwanden) verwarmde lucht- 

 deeltjes opstijgen, en dus plaats maken voor nog koude deeltjes, 

 zoodat de verwarming der geheele massa door luchtstroomen ont- 

 staat, die alle luchtdeeltjes op hunne beurt met het verwarmend 

 ligchaam in aanraking brengen. 



De natuurkunde leert ons eindelijk, dat de lucht, die ingesloten 

 is in vertrekken, waarvan de wanden niet geheel en al de gemeen- 

 schap met de buitenlucht afsnijden, of, zoo als men zegt, niet 

 luchtdigt of hermetisch gesloten zijn, zich in evenwigt tracht te 

 stellen met de buitenlucht ; waaruit volgt , dat , indien warme lucht 

 ingesloten is in een vertrek dat door slechts ééne opening met de 

 buitenlucht in aanraking is , die warme lucht door die opening 

 opstijgen zal in de koudere buitenlucht; maar door dat streven 

 naar evenwigt, zal de warme lucht door die opening niet kunnen 

 ontwijken , zonder dat de daardoor ontstane verijling der ingeslotene 

 lucht aangevuld wordt door koude buitenlucht; is er dus slechts 

 eene opening b. v. in den boven wand (fig. 1), zoo zullen in die 



