— 2S5 — 



omstandigheden en vooral in fabrieken van groot nut zijn, en 

 vooral in zulke, waar of de lucht voortdurend door schadelijke of 

 vergiftige stofien wordt bezwangerd , of waar de lucht door fornuizen , 

 stoomketels enz., bovenmatig wordt verhit, en dus naar koude, 

 versche lucht, die ten gevolge der verijling door vele aangebragte 

 openingen binnenstroomt, wordt gesnakt. 



Daar wij echter hier vooral de aandacht willen vestigen op de 

 ventilatie onzer woonvertrekken, waar die mechanische middelen 

 meestal niet toegepast kunnen worden, zullen wij de tweede soort 

 van kunstmatige ventilatie, die het voordeel aanbiedt om 's winters 

 de vertrekken tevens te verwarmen , en zoo men wil om 's zomers 

 de vertrekken te verkoelen, hier eenigzins uitvoeriger moeten be- 

 spreken. Zij berust, zoo als gezegd is, op de uitzetting der lucht 

 door kunstmatig aangebragte warmte ; hoe die verwarming der lucht 

 geschiedt door oppervlakten die onraiddelijk door vuur of door warm 

 water of door waterdamp zijn verhit, doet tot de zaak der ventilatie 

 minder af, ofschoon wij niet uit het oog moeten verliezen , dat het 

 strijken van lucht over gloeijende, vooral metalen oppervlakten de 

 zamenstelling der lucht kan veranderen, vooral daar in de lucht, 

 behalve waterdamp, die door gloeijend ijzer ontleed wordt, ook 

 zwevende deeltjes van organische stoffen zijn, die, door de gloeijende 

 oppervlakten ontleed, een brandigen reuk aan de op deze wijze 

 verwarmde lucht kunnen geven. De waterdamp of stoomverwarming 

 heeft gevaren , die, weliswaar, in veel mindere mate aan de warm- 

 water-verwarming eigen zijn. In zuinigheid en vooral wat de 

 kosten van aanleg betreft, kunnen echter beide niet wedijveren 

 met de dadelijke verwarming door vuur; bij deze laatste echter 

 moet zorg gedragen worden, dat de verwarmende oppervlakten niet 

 tot gloeijing worden gebragt. 



Ten opzigte van de wijze om door verwarmde lucht gedurende 

 den winter te ventileren, bestaan twee bijna lijnregt tegenoverge- 

 stelde denkbeelden; na het vroeger medegedeelde zal het ons echter 

 gemakkelijk zijn te beslissen, aan welke dezer beiden de voorkeur 

 moet worden gegeven. 



Volgens sommigen moet de zuivere verwarmde lucht van onderen 



