— 296 — 



Verplaatsen wij ons in den geest in een dier groene dalen , die in de 

 volkstaal pannen worden genoemd. — De grond is min of meer voch- 

 tig en bedekt met welige grassen en mossen, waartusschen het welrie- 

 kende violette standelkruid (Orchis), de rozenroode Gentiaan, de helder- 

 witte Pyrola's en Parnassia's , het gele walstroo (Galium), het vrolijke 

 duinviooltje, de witte duinroos en de rood en wit gestreepte win- 

 den (Convolvulus soldanella) eene levendige verscheidenheid vormen. 

 Ginds zien wij eene duinlielling in lichtblaauwen glans gehuld ; 

 zij is bedekt met de stekelige kruisdistels (Eryngium) ; aan de 

 andere zijde zien wij hoe het Galium geheele duinen geel kleurt. — 

 Maar bij al die liefelijke gewaarwordingen, door eene oppervlakkig 

 dor schijnende woestenij in het gemoed des beschouwers opgewekt, 

 mengt zich wel eens iets onaangenaams, een storende indruk, die 

 eveneens den opper vlakkigen beschouwer ontgaat. Wie zijn die 

 vale bleeke schimmen daar, tusschen het heldere geel en het don- 

 kere groen ? Zijn het verdorde bloemen , die een kind al spelende 

 in 't voorbijgaan heeft in den grond gestoken , of zijn liet planten , 

 die door de zonnehitte in het gloeijende zand zijn uitgedroogd? 

 Neen, die wezens leven en groeijen en behooren tot de planten, 

 schoon zij den naam van plant niet verdienen , want zij verdrukken 

 en kwellen de schoone duinplantjes. Zij zijn Parasieten. Reeds van 

 ouds waren zij onder den naam van Bremrapen bekend, omdat 

 zij ook op de wortels der Brem woekeren en vroeger voor eene 

 ontaarding dier plant gehouden werden. Maar de latere wetenschap 

 heeft aangetoond, dat de Parasieten, en dus ook de Bremrapen, 

 geene ontaardingen van andere planten zijn , want zij wijken in 

 den vorm van hare bloemen meestal af van de planten , waarop zij 

 woekeren: daarenboven brengen zij zaden voort, die op eene geheel 

 andere wijze en onder andere voorwaarden ontkiemen, dan de zaden 

 der planten , die zij aantasten. 



De Bremraap groeit ook niet alleen op de Brem , maar op een 

 groot aantal andere planten, zoodat men thans hare verschillende 

 soorten onderscheidt naar de planten , waarop zij woekeren. De 

 Bremraap draagt haren wetenschappelijken naam Orohanche even zoo 

 ten onregte. De grieksche wijsgeer theophuastus , die 300 jaren 



