309 



ontstaan. -— Het weefsel der bladen gaat tot verrotting over en de plant 

 ^ is verloren. — Niet altijd echter komen die kiemkorrels van bui- 

 ten op de kultuurplanten aanwaaijen; somtijds ontwikkelen zij zich 

 in de planten en komen uit de opperhuid te voorschijn , zooals bij 

 den Brand en het Zwart (Uredo) in de Tarwe, en bij \\Gt Moeder- 

 koom (Sclerotium Clavus). Men heeft wel eens gemeend, dat de 

 Brand in onze granen en het Moederkoorn , dat hoornvormio-e uitwas 

 der Rogge-aren, ziekelijke voortbrengsels van de planten zelve wa- 

 ren , en men is met die meening zelfs zoo ver gegaan , dat meu alle 

 ziekten der kultuurplanten op eene dergelijke wijze wilde verklaren. 

 De vooronderstelling was , dat die ziekten haren oorsprong hebben 

 in eene overdrevene voeding; dat de hoeveelheid voedingstoffen, 

 die men met den mest iii den grond bragt, in sommige gevallen 

 voor de kultuurplanten te rijk zoude zijn, zoodat deze daardoor 

 gedwongen werden om, behalve hare gewone cellen, ook nog een 

 aantal buitengewone cellen te vormen, die als Brand, Zwart, Moe- 

 derkoorn of aardappelziekte te voorschijn traden. Men gaf dus aan 

 den landbouw de schuld van de rampen, die in de laatste jaren zoo 

 onophoudelijk op hem zijn nedergedaald. 



De ondervinding echter heeft getoond, dat deze redenering slechts 

 toepasselijk is op sommige andere ziekten, die in het plantaardig 

 weefsel ontstaan; maar dat de zoogenaamde epidemièn in de o-ranen 

 druiven, volgens sommigen ook der aardappelen, enz., die in den jongsten 

 tijd zoo hevig gewoed hebben , de gevolgen zijn van woekerende schim- 

 mels. — Immers , proeven hebben aangetoond, dat de zaden van granen, 

 die met de kiemkorrels van den Uredo bestoven waren , wanneer zij 

 later tot plant ontwikkeld zijn, den brand krijgen, en dat bij o-ra- 

 nen die vóór de zaaijing in eenige bijtende stof waren geweekt ge- 

 weest, de ziekte zich niet vertoonde; dat dus de schimmel reeds vroeo- 

 als kiemkorrel in het plantje dringt om naderhand uit de opperhuid 

 te voorschijn te komen. — Bij de druivenziekte heeft de beroemde 

 HUGo voN MOHL Waargenomen, dat zich eerst de schimmel en daarna 

 de verrotting in bladen en vruchten vertoont, en derhalve deze schim- 

 mel (Oïdium Tuckerii) de oorzaak der ziekte is. En bovendien, 

 wanneer de overdrevene kuituur oorzaak ware van de zooo-enaamde 



