— 310 — 



planten-epidemiën , dan zou immers het middel tegen die ziekten 

 voor de hand liggen, dan zou onze wetenschappelijke eeuw ze 

 reeds lang door eene verbeterde en minder overdrevene wijze van 

 bemesting van den aardbodem verdreven hebben. En juist zien wij , 

 dat geen middel, geene wetenschap op deze wijze iets gebaat heeft. 

 Alleen dan, wanneer men door juist gekozen middelen enkel op het 

 verdelgen van de woekerschimmèls gewerkt heeft , zijn de proefnemin- 

 gen meestal met den besten uitslag bekroond geworden ; zoo heeft 

 onder anderen de loog van houtasch , die ook met vrucht tegen onze 

 huiszwam wordt aangewend, in de druivenziekte goede diensten 

 bewezen i). Ook indien het middel , dat nu onlangs uit Rusland ons 

 is aanbevolen ter wering van de aardappelziekte, doeltrefiend blijkt 

 te zijn, vinden wij daarin een nieuw bewijs, dat de woekerschim- 

 mèls oorzaak van die ziekte zijn. Dit middel toch bestaat eenvou- 

 dig in het verwarmen der aardappelen voor zij gepoot worden. Een 

 zekere graad van drooge warmte moet namelijk de zwam vlokken , 

 die zich reeds in den aardappel bevinden, vernielen, zonder daarom 

 aan den aardappel zelven eenig nadeel te doen. 



Het is verkeerd, te vooronderstellen, dat de aardappels en drui- 

 ven door de kuituur vertroeteld en verwend en daardoor vatbaar- 

 der voor de ziekten zouden zijn. — Die vooronderstelling ging zoo 

 ver, om de kultuurplanten te vergelijken met den mensch , die zijne 

 maag overladen heeft, en daardoor in guur en vochtig weder 

 of togt eer blootgesteld is aan catarrhale ongesteldheden , dan hij 

 die matig is in eten en drinken; doch iedere vergelijking tusschen 

 den mensch en de geheel anders georganiseerde en geheel anders 

 levende planten is valsch, en niet overeenkomstig met de waarheden , 

 die de physiologie aan het licht brengt. De in het wild groeijende 

 planten toch, die dikwijls den armelijksten bodem tot standplaats 

 hebben , worden evenzeer door woekerschimmèls aangetast als de kul- 

 tuurplanten , maar daar zij van minder belang voor den mensch zijn , 

 wordt dit ook minder opgemerkt. Uredo, Moederkoorn en an- 

 dere woekerschimmèls worden op vele wilde planten aangetroffen; 



1) Botanische Zeiütiig 1853. p. 662. 



