— 365 — 



anderen , die van vaste zelfstandigheden leven , zoude volgens köl- 

 LiKER en NicoLET slechts eeue tijdelijke, accidentele maag of spijs- 

 holte voortgebragt worden door het inpersen van zulk eene zelf- 

 standigheid in het weeke ligchaam des djers i). Zoodra men echter 

 eenigzins hooger klimt, vindt men algemeen, en voortaan altijd, 

 eene ware spijsholte, eeue maag, waarin de spijsvertering plaats 

 heeft. Eerst is deze echter zeer eenvoudig, eene soort van zak, die 

 slechts eene enkele opening naar buiten heeft, door welke niet 

 alleen het voedsel naar binnen geraakt, maar ook het onverteerde 

 weder naar buiten ontlast wordt. Doch bij die Polypen, die de 

 orde der Bryozoa vormen , en bij de klasse der Stekelhuiden , vertoont 

 zich niet alleen eene tweede tot dit laatste doel geschikte opening, 

 waardoor dus nu de spijsholte den vorm van eene aan beide einden 

 geopende buis aanneemt, maar bovendien begint zich al spoedig 

 die buis door beurtelingsche vernaauwingen en verwijdingen in 

 onderscheidene holten af te deelen, welke verdeeling hooger op al 

 gaande weg duidelijker en meer bepaald wordt, terwijl elke dier 

 holten bijzonderheden aanbiedt, die in verband staan met de be- 

 paalde rol, welke zij, als mondholte, slokdarm, maag en darmen, 

 bij het werk der spijsvertering te vervullen hebben. 



Gelijk bekend is, geschiedt de spijsvertering vooral door de schei- 

 kundige werking van zekere door bijzondere organen afgescheidene 

 vochten. Bij de laagste van eeue maag voorziene diersoorten is er 

 naar alle waarschijnlijkheid slechts een enkel verteringsvocht , dat 

 door de zeer eenvoudige spijsholte wordt afgescheiden. Maar reeds 

 bij sommige Polypen en bij de Zeesterren treffen wij zekere andere 

 organen aan, die zich bij de laatsten onder den vorm van blinde 

 aanhangsels der maag binnen de stralen bevinden , en welke als de 

 eerste sporen der galafscheidende organen moeten worden aangemerkt , 

 die zich vervolgens al meer en meer ontwikkelen, en, bij de hoogere 

 dierklassen , de lever vormen. Bij de Eaderdieren , Eingwormen , 

 Spinnen en Insekten vertoonen zich bovendien speekselklieren ; 

 daar, waar de afdeeling van de spijsbuis in afzonderlijke holten 



1) Zie Album der Nahmr voor 1853, biz. 126. 



