— 369 — 



darm geraakt, door den mond namelijk. Bij de Kruipende dieren en de 

 Vogelen zijn de neusgaten wel is waar de eigenlijke uitwendige openin- 

 gen der longen , maar deze laatste liggen toch nog zelve in eene en 

 dezelfde holte met de organen der spijsvertering, en bij eenige der 

 eersten , namelijk de Kikvorschachtige dieren en de Schildpadden , 

 wordt de lucht op dezelfde wijze als het voedsel, namelijk door 

 slikken, naar binnen gedreven. Bij de Zoogdieren eindelijk bereikt 

 de afscheiding der beide verrigtingen hare hoogste volkomenheid, 

 doordien borst- en buikholte door het middenrif geheel van elkander 

 gescheiden zijn. 



De bij uitstek dus genoemde dierlijke vermogens volmaken zich 

 op dezelfde wijze. 



Bij de Infusoriën en Polypen geschiedt de beweging door de beur- 

 telingsche zamentrekking en ontspanning van de geheele massa des 

 ligchaams , en , waar afzonderlijke bewegingsorganen bestaan , is hun 

 maaksel toch van die des overigen ligchaams niet of weinig ver- 

 schillend. Komt men hooger, dan ontmoet men al spoedig deelen, 

 die tot niets anders dan tot beweging dienen : zamentrekbare vezels 

 en spieren, en deze worden eindelijk genoegzaam bij uitsluiting de 

 werktuigen voor deze verrigting. Bij een groot aantal der lagere 

 dieren is de beweging, welke de zamentrekking van ééne spier te weeg 

 brengt, zeer beperkt, en om eene eenigzins uitgestrektere beweging 

 mogelijk te maken, heeft de natuur in 't eerst slechts Ae /toe veeUieid 

 der bewegingsorganen vermeerderd, door dezelfde spier een aantal 

 malen te herhalen. Maar bij de Insekten, de Spinnen en de Schaal- 

 dieren treffen wij, behalve spieren, ook door die spieren bewogene 

 hef hoornen aan , — een stelsel van hardere , onderling tot zekere hoogte 

 verplaatsbare deelen, waaraan de spieren zich vasthechten, — door 

 welke inrigting de bewegingen in uitgestrektheid, juistheid en kracht 

 winnen. Dit stelsel van hef boomen wordt hier evenwel nog gevormd 

 door een orgaan , dat reeds bij de lagere dieren aanwezig was en 

 tevens tot andere verrigtingen dient; het is de in maaksel gewijzigde, 

 meer of minder verharde, in ringen verdeelde huid. Eerst bij de 

 Gewervelde dieren vindt men een geheel zelfstandig stelsel van hef- 

 boomen , een geraamte. De voortgaande ontwikkeling van dat ge- 



