— 370 — 



raamte, bepaaldelijk der ledematen, kan almede worden aangevoerd 

 ten voorbeeld van de door de natuur in 't werk gestelde verdeeling 

 des arbeids. Ik vergenoeg mij evenwel te doen opmerken, hoe bij 

 het volkomenste dier, den mensch, die verdeeling tot haren hoog- 

 sten trap gebragt is , door de onderscheiding der ledematen in twee 

 tot zeer verschillende verrigtingen dienende paren. 



Wat de zintuigen aangaat, zoo schijnt bij de lagere dieren slechts 

 het gevoel ontwikkeld te zijn, van hetwelk het nog te bezien zou 

 staan , of het wel tot bewustheid komt. Dit gevoel , of, gelijk mis- 

 schien met eenigen grond kan vermoed worden, één algemeen, 

 voor zeer onderscheidene indrukken vatbaar zintuig blijft langen 

 tijd het eenige dat wij met zekerheid waarnemen. Bij de Medusen 

 vindt men organen , die door sommigen voor oogen , door anderen 

 voor werktuigen van het gehoor gehouden worden. Wat hiervan 

 zij, zeker is het, dat de zintuigen van het gehoor en van het ge- 

 zigt zich het eerst van het algemeene zintuig afscheiden, en dat 

 de verdeeling van den arbeid vervolgens op beide haren volma- 

 kenden invloed uitoefent. Ik kan daaromtrent niet in bijzonderheden 

 treden ; alleen voer ik aan , dat in 't eerst het bekleedsel der oogen 

 door de huid zelve gevormd wordt, die ter plaatse, waar de oogen 

 door haar bedekt zijn, dun en doorschijnend is: dat alsdan in het 

 oog slechts één lichtbrekand deel, de lens namelijk, voorhanden is, en 

 er tevens zich geen spoor van iris vertoont; terwijl zich later allengs 

 de verschillende rokken van het oog, de oogleden, het glasachtig 

 ligchaam, het waterachtig vocht en de iris beginnen te ontwikke- 

 len. Afzonderlijke organen voor den reuk en den smaak vertoonen 

 zich eerst laat. Vele Insekten en Schaaldieren bezitten een' fijnen 

 reuk, zonder dat men daarvoor met zekerheid organen kan aantoonen; 

 waarschijnlijk zijn de- reukorganen hier deelen , die ook tot andere 

 verrigtingen dienen, even als de smaak bij de lagere dieren in het 

 algemeen een vermogen is, dat aan alle deelen der mondholte of het 

 begin van de spijsbuis toekomt. — Het gevoel, het algemeenst aan- 

 wezige zintuig, blijft bij voortduring verspreid over de geheele uitwen- 

 dige oppervlakte des ligchaams, maar het wordt in sommige organen 

 fijner dan in de overige, zoodat deze dan, ook door hun overige 



