— 372 — 



Slaan wij eindelijk eenen blik op eene tweede klasse van verrig- 

 tingen, van die namelijk, welke tot de voortplanting der soort dienen. 

 Beschouwen wij nu wederom het eerst de allereenvoudigste die- 

 ren, dan bemerken wij al spoedig, dat er bij deze in 't geheel geene 

 afscheiding, geene localisatie der verrigtingen plaats schijnt te heb- 

 ben, want ook de voortplanting is bij hen slechts een verschijnsel 

 der voeding. De meeste Infusoriën toch planten zich voort door eene 

 van zelf ontstaande verdeeling des ligchaams in twee of meer deelen, 

 die, na hunne afscheiding van het moederdier, voortgaan te leven, 

 te groeijen, en weldra op hunne beurt door eene nieuwe verdeeling 

 jongen voortbrengen. Bij enkele Infusoriën b. v. bij deVorticellen, bij de 

 meeste Polypen , ja zelfs bij eenige hooger staande dieren, geschiedt 

 de voortplanting door knoppen , verhevenheden , die zich ergens op 

 het ligchaam ontwikkelen, en eindelijk dieren worden, die met het 

 moederdier overeen komen. — Intusschen vertoont zich, nevens deze 

 wijze van voortplanting, zeer spoedig eene andere. Bij vele Polypen 

 namelijk, b. v. bij de zoetwaterpolypen , ziet men, niettegenstaande 

 zij zich ook door knoppen voortplanten, op zekere tijden aan het 

 onderste gedeelte des ligchaams, dus op eene bepaalde daartoe bij 

 uitstek aarigewezene plaats, zich eitjes ontwikkelen. Deze localisa- 

 tie der voortteling wint hooger op al meer en meer veld, — maar 

 wij zien de voortbrengende en de vruchtbaarmakende verrigting nog 

 niet aan twee op zich zelf staande stelsels van organen verbonden. 

 Gaan wij echter verder, dan treedt ook deze verdeeling van den 

 arbeid op, — • maar doorgaans vinden wij nog de verschillende ge- 

 slachtsorganen op een en hetzelfde individu vereenigd. Deze twee- 

 slachtigheid is doorgaans, zooals bij Synapta, volkomen — maar 

 soms wordt er eene nieuwe verdeeling van den arbeid ingevoerd , 

 doordien ieder individu wel mannelijk en vrouwelijk tevens is, maar 

 toch de bevruchting geene plaats kan hebben zonder zamenwerking 

 van twee zulke individuen. De tuinslak levert ons van deze inrig- 

 ting een voorbeeld. Klimmen wij nu nog hooger , dan zien wij ein- 

 delijk de verdeeling van den arbeid volkomen geworden, daar de 

 geslachten thans geheel van elkander afgezonderd en op twee indi- 

 viduen verdeeld zijn. 



