— 373 — 



Hetgeen ik hier slechts in groote en breede trekken heb mogen 

 en kunnen schetsen, is, gelijk van zelf spreekt, voor groote ont- 

 wikkeling vatbaar. Oneindig veel grooter is het aantal wijzigingen, 

 die elke der beschouwde verrigtingen van het dierlijk organisme 

 ondergaat , en men kan elke verrigting wederom in een aantal onder- 

 deden ontleden. En overal zullen wij den invloed van hetzelfde 

 beginsel ontwaren, overal zullen wij de verdeeling van den arbeid, 

 de localisatie der verrigtingen , in de hand der natuur het voorname 

 middel zien uitmaken, waardoor zij de dieren tot hoogere volkomen- 

 heid opvoert, alzoo een verschil in die volkomenheid te weeg brengt , 

 en daardoor aan haar streven naar verscheidenheid voldoet. 



Thans wensch ik nog opmerkzaam te maken op eenige bijzon- 

 derheden, die wij bij dezen gang der natuur kunnen waarnemen. 



In de eerste plaats herinner ik, hoe ik bij den aanvang van dit 

 opstel gewezen heb op de verscheidenheid, door de natuur gebragt 

 in de levende scheiDping, in 't bijzonder in de dierlijke, en hoe wij 

 er toe gedrongen werden om dat streven naar verscheidenheid 

 aan te nemen als een hoofdbeginsel, dat zij bij de vorming des 

 dierenrijks gevolgd is. Zij heeft zich echter bij die vorming even- 

 zeer gehouden aan een ander hoofdbeginsel, hetgeen, oppervlakkio- 

 beschouwd, met het beginsel der verscheidenheid in tegenspraak 

 schijnt te zijn: het is het beginsel van de grootste spaarzaamheid 

 in het gebruik der middelen, door welke zij die verscheidenheid te 

 weeg heeft gebragt. De natuur brengt namelijk, bij al haar streven 

 naar verscheidenheid, slechts zelden iets geheel nieuws voort; meest 

 altijd gaat zij zóó te werk, dat zij denzelfden grondvorm of tjpus , 

 een en hetzelfde organisme, een aantal malen herhaalt, maar telkens 

 met eene betrekkelijk geringe wijziging van enkele deelen. Een 

 paar voorbeelden mogen dit ophelderen. Er zijn thans meer dan 

 zevenduizend vogelsoorten bekend, — en toch berust die groote 

 verscheidenheid onder de vogelen slechts op uiterst geringe wijzi- 

 gingen van een zamenstel, dat bij alle vogelen in den grond het- 

 zelfde is en blijft. Ieder kent den meikever of zoogenaamden 



