— 376 — 



Na al het gezegde zoude men toch nog gevaar loopen zich van 

 de wijze, waarop de natuur bij de volmaking der dieren is tewerk 

 gegaan , een geheel verkeerd denkbeeld te vormen , indien men niet 

 twee andere bijzonderheden in aanmerking nam, die zich hier voor 

 ons opdoen. Ik bedoel de onderlinge onafhankelijkheid van de vol- 

 making der verschillende stelsels en organen — en de verscheidenheid 

 der grondvormen of ti/pen. 



Wanneer wij ons die trappen van volkomenheid vertegenwoordi- 

 gen, die wij kunnen waarnemen tusschen den mensch en die dier- 

 soorten, die niet of ter naauwernood het karakter der dierlijkheid 

 dragen , dan zouden wij op het denkbeeld kunnen gebragt worden , 

 dat alle dieren, hunne meerdere of mindere volkomenheid in aan- 

 merking genomen , eene enkele onafgebrokene reeks uitmaken , die 

 zich van die laagste diersoorten tot den mensch verheft. En wezenlijk 

 is dit denkbeeld bij sommige natuurkenners opgekomen, en door 

 hen verkondigd. Reeds bij den ouden conrad gesner treffen wij het 

 aan, maar het werd later verder ontwikkeld, eerst door leibnitz, 

 en daarna vooral door bonnet, l) 



Een der wijsgeerige beginselen van leibnitz was de wet der 

 aaneenschakeling, welke inhoudt, dat alles in de wereld, zoowel in 

 tijd als ruimte, met elkander zamenhangt; en dit beginsel bragt 

 hem er toe, om te stellen, dat alle klassen van levende wezens 

 eene onafgebroken keten vormen , van welke keten de onderscheidene 

 plant- en diersoorten de schakels zijn, die aaneensluiten, zonder 

 eenige tusschenruimte over te laten. Het vertrouwen van leibnitz 

 op de deugdelijklieid van dit beginsel ging zoo ver, dat hij het 

 eenmaal ontdekken van planldieren, die met evenveel regt voor 

 planten als voor dieren konden gehouden worden, als iets zekers 

 en noodzakelijks durfde voorspellen, dat bij hem aan geen den 

 minsten twijfel onderhevig was, hoewel men dan ook tot dus ver 

 niets dergelijks gevonden mogt hebben. 



Het was echter vooral bonnet, die het beginsel van eene onaf- 

 gebrokene aaneenschakeling, met hooge ingenomenheid en in wel- 



1) Contemplafion de la nature, 2 T., Amst. 1764. 



