— 377 — 



sprekende taal, iiaauwkeuriger ontwikkelde. Volgens hem bestaan 

 er tusschen den hoogsten en laagsten graad van ligchamelijke of 

 geestelijke volkomenheid een bijna oneindig aantal tusschengraden. 

 De opeenvolging dezer graden vormt de algemeene keten der ge- 

 schapene dingen, die alle wezens vereenigt, alle werelden aan elkan- 

 der verbindt, alle spheren omvat. Slechts één enkel wezen staat 

 buiten die keten : het is Hij , die haar gemaakt heeft. — Er zijn 

 geene sprongen in de natuur; alles is er gegradueerd, genuanceerd; 

 er bestaat geen ledig tusschen twee wezens. Onze verdeelingen kunnen 

 nooit scherp zijn ; want tusschen elke twee klassen of geslachten be- 

 staan wezens , die niet meer tot de eene dan tot de andere behooren , 

 en ze dus zamen verbinden. Die verdeelingen zijn dus willekeurig en 

 onnatuurlijk. Alle plant- en diersoorten op deze aarde vormen als 't 

 ware de op elkander volgende sporten van eene ladder, welke oprijst 

 van het eenvoudige tot het zamengestelde , van het minder tot het 

 meer volmaakte. Zoo is het ook met de ladder van elke wereld ; en 

 allen met elkander stellen ééne enkele reeks zamen, die tot eersten 

 term heeft het atome, tot laatsten den verhevensten der Cherubim. 



Dit denkbeeld , door lateren , o. a. door lamarck , in sommige 

 opzigten gewijzigd, heeft, niettegenstaande het door anderen, b. v. 

 KÉAUMUR en cuviER, bestreden werd, veler bijval verworven. En 

 geen wonder! Het prijst zich aan door eenvoudigheid en grootsch- 

 heid tevens. Want wat is natuurlijker en eenvoudiger, dan zich 

 eene onafgebrokene reeks voor te stellen, in welke alle be- 

 staande plant- en diersoorten naar den graad harer volkomenheid 

 zoo gerangschikt zijn, dat elke eenen overgang vormt tusschen de 

 voorgaande en de volgende? En welk een grootsch denkbeeld is 

 het, wanneer wij ons, — de engelen en de bovenaardsche scheppin- 

 gen nu eens daargelaten — de aardsche levende schepping verbonden 

 denken door een' onafgebroken band, waarvan het eene uiteinde 

 gevormd wordt door de naauwelijks georganiseerde cel, het andere 

 door het volkomenste bewerktuigde wezen , den mensch ? 



En toch is datzelfde denkbeeld in den grond valsch. Zooals het 

 werd aangenomen door bonnet en zijne onmiddelijke navolgers, 

 loopt dit terstond in het oog. Bij zulk eene reeks, als waarvan 



