— 381 — 



dit zou nog meer in het oog loopen , indien wij de onderafdeelin- 

 gen van elke der genoemde vier hoofdtypen in 't bijzonder beschouw- 

 den. Want hier heeft, ofschoon binnen engere grenzen, hetzelfde 

 plaats , wat wij bij die hoofdafdeelingen opmerkten , en er is ook 

 hier aan geene opeenvolgende rangschikking te denken. 



Er zoude tot het reeds gezegde nog veel bij te voegen zijn, dat 

 wel is waar daarmede onmiddelijk zamenhangt, doch evenwel niet 

 regtstreeks tot het onderwerp behoort, waarover ik thans de lezers 

 van dit Album wenschte te onderhouden. Ik hoop, dat ik dat onderwerp 

 op eene voldoende wijze heb opgehelderd en toegelicht. Maar niet min- 

 der hoop ik , dat het mij gelukt moge zijn den lezer een denkbeeld te ge- 

 ven van de uitkomsten , die men verkrijgt, wanneer men, van het bijzon- 

 dere tot het algemeene opklimmende, door verbinding en vergelijking 

 der zoölogische feiten , welke de waarneming ons heeft doen kennen, tot 

 gevolgtrekkingen komt van algemeenen aard , die in algemeene stellin- 

 gen kunnen worden uitgedrukt, — dat is, met andere woorden, welke 

 het onderwerp en de methode zijn der algemeene dierkunde, of van de 

 wijsbegeerte der dierkunde. Hoezeer men, bij zulk eene wijsgeerige 

 zamenvatting en beschouwing van op waarneming steunende feiten , 

 wel op zijne hoede wezen moet, om zich niet op een' dwaalweg te 

 laten voeren door gebreken in de wijze van gevolgtrekken , of door 

 redeneringen te gronden op te weinige of gebrekkig bekende feiten, 

 zoo is het aan den anderen kant even zeker, dat niets den blik 

 meer verruimt, niets meer voor bekrompenheid van inzigten behoedt , 

 en vooral niets ons meer waarde doet hechten aan elke nieuwe 

 aanwinst op het gebied der wetenschap, hoe onbeduidend die aan- 

 winst ook, als op zich zelf staand feit, ook schijnen moge. Want 

 elk wél gestaafd feit, welk ook, is, in verband met andere derge- 

 lijke feiten, eene bijdrage tot de grondslagen, waarop wij onze 

 kennis moeten bouwen van de algemeene wetten, aan welke de al wij ze 

 Schepper het werk zijner handen heeft onderworpen. 



