o-i 



lagen laat scheiden, die de dikte en buigzaamheid van papier be- 

 zitten. Minder bekend is het welligt, dat de Laplanders het aan- 

 wenden tot vervaardiging van schoenen , touw- en mandenwerk. Even 

 als bij den Plataan -worden ook bij den berk de oudere kurklagen 

 lapsgewijs afgestooten, doch dit geschiedt eerst wanneer hij vele 

 jaren oud is en dan nog veel minder regelmatig, dan bij eerstge- 

 noemden boom. De oorzaak hiervan is gelegen in de uitrekbaar- 

 heid der cellen, die de kurklagen zamenstellen , zoodat in deze, in 

 weerwil dat de stam in omvang toeneemt, toch niet ligtelijk scheu- 

 ren ontstaan. Eerst wanneer die omvang sterk is toegenomen, vangt 

 zulks aan, en tevens vertoont zich dan de witte kleur in de geheel 

 doode lagen , wanneer de wanden verbleeken , terwijl hare holten zich 

 met lucht vullen, die — gelijk genoeg bekend is uit schuimend 

 zeepsap, — zich in fijn verdeelden toestand altijd wit vertoont. 



Eindelijk zijn er eenige planten, waarbij zich de kurkvorming 

 niet enkel bepaalt tot de buitenste schorslaag, op de boven beschre- 

 ven wijze, maar waar zij ook in de meer inwendig gelegen deelen 

 plaats grijpt, zoo zelfs dat zij geschiedt in den omtrek der bast- 

 vezelbundels, die onder de eigenlijke schors gelegen zijn. Voor- 

 beelden hiervan leveren de wijnstok en Clematis , en het gevolg van 

 deze eigendommelijke kurkvorming is, dat de kurk hier niet afge- 

 stooten wordt in lappen , maar als vezelachtige draden , die dan , be- 

 halve de gewone kurkcellen, ook bastbundels bevatten. 



Reeds vroeger hebben wij opgemerkt, dat niet enkel de opper- 

 vlakte van stammen en takken , maar ook onderaardsche stengels 

 en wortels dikwerf daardoor bekleed worden. Wij noemden als 

 zoodanig de schillen der aardappels; ook de Dahliaknollen kunnen 

 hiervan een voorbeeld leveren. Maar behalve de gewone, regelma- 

 tige kurkvorming, heeft er ook eene zoodanige plaats, die alleen 

 het gevolg is van beleediging der oppervlakte van plantendeelen. 

 Zoo b. V. zien wij aan sommige vruchten, vooral duidelijk aan 

 pruimen, na kwetsing van de opperhuid door de eene of andere 

 oorzaak, grijs-bruine vlekken ontstaan, die bij onderzoek blijken 

 de zamenstelling van het kurkweefsel te bezitten, en in het alge- 

 meen kan men stellen, dat waar bij jeugdige saprijke deelen een 



