— 69 — 



gingen van den geheelen hemel , maar naar die van een enkel zijner 

 lichten geregeld, namelijk naar die van de zon, wier verschijnen 

 en verdwijnen de natuurlijke tijden van werkzaamheid en van rust 

 bepaalt. In het maatschappelijk leven moet daarom de wijze om 

 den tijd te tellen en te meten aan de standen en de schijnbare 

 beweging van de zon worden ontleend, door welke laatste de wen- 

 telende beweging der aarde niet met juistheid wordt afgespiegeld, 

 daar de zon geen vast punt van den hemel is. Wegens de jaar- 

 lijksche kringvormige beweging van de aarde om de zon, schijnt 

 de zon zelve ons zich aanhoudend met betrekking tot de sterren 

 te verplaatsen, in eene rigting tegenovergesteld aan die, in welke 

 de hemel zich dagelijks om de aarde schijnt te wentelen, en 

 zoodanig, dat zij ineen jaar, na den geheelen hemel te hebben rond- 

 geloopen , tot dezelfde sterren wederkeert. Heeft de aarde eene wen- 

 teling om hare as volbragt, zoo heeft zij de zon nog niet tot den 

 meridiaan van dezelfde plaats teruggevoerd, omdat de zon zich 

 inmiddels aan den hemel naar het oosten heeft voortbewoo-en. Het 

 tijdsverloop tusschen twee op elkander volgende dooro-ano-en van 

 de zon door het zuiden duurt omtrent vier minuten langer dan eene 

 wenteling der aarde, of een sterredag, en wordt een zonne-dag ge- 

 noemd. De zounedag wordt, even als de sterredag, in zijne uren, 

 minuten en secunden verdeeld, en kan, onder zekere voorwaarden, 

 even goed als deze, als eene eenheid voor het meten van den tijd 

 worden aangenomen. Met deze eenheid kan men de telling van den 

 tijd met het tijdstip beginnen, op hetwelk door de zon een be- 

 paalde stand wordt ingenomen, en de tijd, aldus geteld en ge- 

 meten, zal dan geen' anderen naam dan dien van zonnetijcl\.\x\\WGx^ 

 dragen. De zonnetijd van een bepaald oogenblik is het aantal zonne- 

 uren, minuten en secunden, sedert den laatsten doorc^an»- van de 

 zon door het zuiden verloopen. 



Het tellen en meten van den tijd, naar de standen en de schijn- 

 bare beweging van de zon, hoe onvermijdelijk in het maatschap- 

 pelijk leven, heeft zijne eigenaardige moeijelijkheden, en kan al- 

 leen onder bepaalde voorwaarden met de noodige naauwkeurigheid 

 geschieden. De zonnedagen hebben namelijk niet op alle tijden- des. 



