— 76 — 



Dit opstel heeft geenszins eene verbetering van het reeds door 

 den heer sïamkart geleverde ten doel, maar alleen de meer alge- 

 meene bekendmaking van hulpmiddelen voor de tijdsbepaling in 

 het dagelijksch leven, die de heer stamkaut niet kon vermelden 

 omdat zij, bij de uitgave van zijn boekje, niet bestonden, terwijl 

 zij nu, in sommige gevallen, boven alle andere verdienen te wor- 

 den aanbevolen. Als men het boekje van den heer stamkarï met 

 ernst beoefend heeft, zoo zal men bespeurd hebben Hat het, in het 

 dagelijksch leven, geene gemakkelijke taak is, den tijd met eene 

 onzekerheid van hoogstens twee minuten te bepalen. Er behoort 

 vrij wat toe, om eenen zonnewijzer zoo groot en zoo naauwkeurig 

 te maken, dat hij het aflezen van den tijd, op een paar minuten 

 na, gedoogt en, binnen die grenzen, den tijd met juistheid aan- 

 wijst, en bovendien heeft men slechts zelden de gelegenheid om 

 eenen zonnewijzer eene behoorlijke plaats te geven. Het trekken 

 van eene naauwkeurige meridiaan-lijn heeft ook al zijne moeijelijk- 

 heden, en biedt zich daartoe veel meer gelegenheid aan, dan tot 

 het plaatsen van eenen zonnewijzer, zoo staat daar tegen over, dat 

 de meridiaan-lijn hare diensten weigert, ten zij de zon juist op 

 het oogenblik van den middag vrij van wolken is. De tijdsbepa- 

 ling door eene kom met water of olie, zoo als die door den heer 

 sTAMKAKï is voorgesteld , eischt zeer weinig voorzorgen en geeft 

 eene naauwkeurigheid , die men met eene meridiaan-lijn en veel 

 meer nog met eenen zonnewijzer niet ligtelijk bereiken zal. Zij 

 heeft echter het bezwaar, dat bij haar twee waarnemingen met 

 elkander verbonden moeten worden, waarvan de eene juist zooveel 

 na den middag als de andere vóór den middag wordt volbragt. Zij 

 geeft geene uitkomst, als men des morgens zijne waarnemingen 

 heeft volbragt, en de zon zich, ten tijde waarop de namiddag-waar- 

 nemingen moesten plaats hebben , achter de wolken verbergt. Vooral 

 in den winter wordt men, bij ons, iiiet zelden weken achtereen, 

 in al zijne pogingen om den tijd door overeenstemmende zons- 

 hoogten, voor en na den middag, te bepalen, op eene bittere wijze 

 teleurgesteld. 



In de sterre- en vooral in de zeevaartkunde is eene wijze van 



