— 81 — 



schijnt te meten, daarop onmiddellijk de ware tijd afgelezen. Het 

 werktuig van ebi-e geeft onmiddellijk alleen de hoogte van de 

 zon , maar met eene veel grootere naauwkeurigheid dan de vroegere 

 werktuigen van dien aard, en daarbij behoort eene schaal met een 

 net, waarop, uit de gemetene hoogte der zou, de ware tijd door 

 eene eenvoudige afpassing wordt gevonden. Beide werktuigen kwa- 

 men mij zoo vernuftig, zoo doelmatig en, om hunne geringe prij- 

 zen, zoo aanbevelenswaardig voor, dat ik spoedig besloot hen, 

 door het Album der Natuur, bij mijne landgenooten meer algemeen 

 bekend te maken, en alleen de drang van andere werkzaamheden 

 kon mij de uitvoering van dat voornemen tot heden doen uitstel- 

 len. Ik zal niet alles vermelden wat men voor een doelmatig ge- 

 bruik dier werktuigen weten moet, omdat aan elk exemplaar eene 

 uitvoerige teregtwij zing wordt toegevoegd. Alleenlijk zal ik zooveel 

 mededeelen als ik noodig acht, om iedereen te doen beoordeelen , of 

 het bezit van een dier werktuigen hem den prijs daarvan waardig 

 is, en welke van beiden hij voor zich behoort te kiezen. 



Het werktuig van seiler , van hetwelk hierachter, op eene zeer ver- 

 kleinde schaal, eene schets wordt gegeven , is een quadrant met eenen 

 straal van 51 Ned. duimen, bestaande uit een regelwerk van eiken- 

 hout, dat sterk met vernis is overtogen en dat aan de eene zijde, door 

 koperen draadnagels , bespijkerd is met een stuk sterk vernist karton , 

 waarop de schalen en de verdeelingen , die men behoeft , zijn afgedrukt. 

 Aan den rand van het quadrant heeft men eenen boog, die in graden en 

 hunne vierde deelen is verdeeld en gebruikt kan worden om de hoogte 

 van de zon te meten, hetgeen echter niet tot het doel van het 

 werktuig behoort. Om het middelpunt van dien verdeelden boog 

 laat zich een houten wijzer bewegen, die, door een koperen veertje, 

 teo-en den rand van het quadrant wordt aangedrukt, en daardoor 

 blijft staan, in den stand waarin hij geplaatst wordt. Aan het bo- 

 veneinde van dien wijzer is een paardenhaar gespannen, dat juist 

 naar het middelpunt der verdeeling is gerigt. Nevens dat paar- 

 denhaar bevindt zich een koperen wijzertje, dat zich op verschillende 

 punten van het paardenhaar en alzoo op verschillende afstanden 

 van het middelpunt des boogs laat stellen. Een ander beweeglijk 



