— 117 



ontmoet bij de zoetwater- en bij de zee-visschen. De eerste bevatten 

 veel meer stikstof, waarvan ik mij door verscheidene proeven, na 

 verzameling van dit gas op den waterbak, zelf heb verzekerd; de 

 laatste, in den regel, meer zuurstof; deze volgens biot soms tot 

 80 procent, bij zeevisch die op groote diepten leeft. Dit feit , alsook 

 de waarneming, dat de zwemblaas bij velen met een groot aantal 

 bloedvaten netvormig is omgeven, alsmede dat bij enkele andere 

 visschen, met de zwemblazen overeenkomende luchtzakken worden 

 gevonden, schijnt wel te wijzen op eenig verband van de zwemblaas 

 met de ademhalingsverrigting, daar het zeewater in de diepte waar- 

 schijnlijk minder ingemengde dampkringslucht bevat, dan aan de 

 oppervlakte; doch voor het overige heeft de vergelijkende ontleed- 

 kunde nog luttel bewijzen gevonden voor de verrigting der zwem- 

 blaas als ademhalings-orgaan. Dit deel ontbreekt zelfs bij vele andere 

 visschen, die ook diep zwemmen, zich op den grond en in den 

 modder ophouden; of het is bij hen slechts weinig ontwikkeld. Vele 

 platte zeevisschen, — roggen, schollen, — dienen daarvan ten voor- 

 beeld, alsook de aalachtige visschen, de makrelen, enz. Het kan 

 evenwel zijn , dat dit deel , dat in vorm , grootte en plaatsing zeer ver- 

 schillen kan , bij sommigen wel eens over het hoofd wordt gezien. Meer 

 aannemelijk is het gevoelen van weber en sommige andere dierkun- 

 digen , dat de zwemblaas bij vele visschen , door hare soms aanmer- 

 kelijke spanning, als klankversterkend en klankgeleidend hulporgaan 

 ook kan dienen tot versterking van het gehoor. Haar voornaamste doel 

 nogtans schijnt gelegen in het vermogen , dat de visschen door haar 

 verkrijgen, — als bovenwaarts tegen de ruggegraat geplaatst, — 

 tot het bewaren van hun evenwigt in het water, bij het zwemmen 

 zoo noodzakelijk; van daar de naam van zwem-hhas. In verband 

 hiermede staat ook de invloed, dien zij op het zwemmen uitoefenen 

 kan, door wijziging van het soortelijk gewigt. Bij omvangsver- 

 meerdering der blaas wordt dit gewigt geringer en stijgt de visch. 

 Bij vermindering van dien neemt dit toe en daalt de visch. Deze 

 wijziging in den omvang kan door zamendrukking van de ribben 

 en door eigene spieren, bij sommigen zelfs door daarvoor bestemde 

 veerkrachtige beenplaten, worden tot stand gebragt. Bij andere 



