— 124 — 



na het verschijnsel werd echter door Dr. jürgens van Werl, openlijk 

 verklaard, dat het geen voorteeken was, maar de bewijzen van zijne 

 stelling moest hij schuldig blijven. Acht dagen later werd door den 

 Rector deneke, ter geruststelling van het algemeen, eene poging aange- 

 wend om het bovennatuurlijk verschijnsel uit natuurlijke oorzaken af te 

 leiden. Volgens hem was het verschijnsel niet dan eene luchtspiegeling, 

 door wölke het een of ander krijgsheer van het buitenland, naar het oog 

 van de onthutste beschouwers werd teruggekaatst. Niemand kon of wilde 

 echter gelooven , dat een verwijderd krijgsheer, zoo als dat van het oor- 

 logsveld der Turken, door terugkaatsing, in de velden bij Büderich 

 zoude zijn waargenomen. 



Het bovennatuurlijk krijgsheer bij Büderich gezien , heeft in 

 Duitschland veel opschudding verwekt, maar hoezeer het wonder- 

 baarlijke gewoon is ook bij ons grooten bijval te vinden, schijnt 

 het hier te lande niet of naauwelijks te zijn bekend geworden. Het 

 moet echter bij ons niet zoo geheel en al met stilzwijgen worden 

 voorbij gegaan, want het lot, dat dit verschijnsel heeft ondervonden, 

 is bij uitstek geschikt, om eene vergelijking te maken, tusschen 

 den nuchteren prosaïschen geest van den tegenwoordigen tijd en de 

 dichterlijke verbeelding van vroegere eeuwen. Voor nog slechts een 

 paar eeuwen zoude dit verschijnsel geheel Europa in rep en roer 

 hebben gebragt, in de geschiedboeken met levendige trekken ge- 

 schilderd zijn als een teeken van den dreigenden toorn des Hemels, 

 en maatregelen hebben uitgelokt om dien toorn aftewenden. Nu 

 werd het, zelfs in een naburig land, ter naauwernood bekend en 

 door velen, droog weg, voor een verschijnsel verklaard, dat eene 

 natuurlijke oorzaak hebben moest. Nog voor een paar eeuwen zag 

 men aan den hemel wangedrochten, uit menschen en krokodillen 

 zamengesteld , en draken met bloedroode staarten, vurige vleugels 

 blaauwe voeten en met slangen omwondene koppen i), en nu gunt 

 men den vreedzamen landbewoner niet eens het gezigt van mannen, 

 paarden en kanonnen op den grond , tenzij men weet van waar die 



1) stichtelijke verhalen van dien aard vindt men in menigte in het werk van stanis- 

 LAUS DE LUBiENftz, Theatrum comeficum, opus mathematicum , physicum , politicum , 

 etkicum , juridicum , theologicum etc. 1666. 



