— 125 — 



kwamen en waar zij henen gingen. Die prozaïsche geest van 

 den tegen woordi gen tijd is een gevolg van het ongeloof der 

 tegenwoordige natuurkenners, die altijd het hoe en het waarom der 

 dingen willen weten, en alle wonderbaarlijke dingen, die zich thans 

 vertoonen, navorschen, ontleden en uitpluizen, totdat zij al hunne 

 wonderbaarlijkheid verloren hebben. Tot die ongeloovige uapluizers 

 behoorde ook alexander von humboldï, die reeds bij voorraad 

 aan het krijgsheer bij Büderich gezien alle bovennatuurlijkheid ont- 

 zegde, en den sterrekundigen heis van Munster uitnoodigde, om, 

 aan de plaats zelve, een streng onderzoek omtrent dit verschijnsel 

 in het werk te stellen. Heis begaf zich naar Büderich en nam , ge- 

 holpen door de overheid der plaats , zoo vele ooggetuigen van het ver- 

 schijnsel, als zich bijeen lieten brengen, in een streng verhoor. Het bleek 

 al spoedig, dat die ooggetuigen wel ter goeder trouw hadden berigt 

 wat zij meenden te hebben waargenomen, maar dat zij toch ook 

 niet op een zoo streng verhoor gerekend hadden , en door de dui- 

 delijke en stellige vragen van heis in groote verlegenheid werden 

 gebragt. Zoo wist niemand op zijne vraag, naar de kleur van de 

 uniform der soldaten, een antwoord te geven, en op zijne vraag, 

 waarom men het voorbijtrekkend heer voor een krijgsheer en niet 

 voor eene kudde koeijen of schapen had gehouden , verkreeg hij geen 

 ander antwoord, dan dat koeijen en schapen zoo hard niet hadden 

 kunnen loopen. Na een zeer langdurig verhoor bleek het ten laatste , 

 dat niemand met zekerheid mannen , paarden en kanonnen had kunnen 

 onderscheiden , maar dat alle ooggetuigen voorwerpen , wier gedaante 

 zich niet duidelijk erkennen liet, en die zich schielijk voortbewogen, 

 eenvoudiglijk daarvoor hadden aangezien. Een van hen had reeds 

 onder het verschijnsel gezegd, dat het wel uit enkel nevel kon be- 

 staan, en inderdaad is, door de bemoeijing van heis, het boven- 

 natuurlijk krijgsheer ten laatste geheel in eenen ongewonen nevel 



opgelost. 



De dag van den 22^'^° Januarij 1854 was, voor den tijd des 

 jaars, buitengewoon helder en warm geweest. Ofschoon het den 

 volgenden nacht vroor , werd te Munster, in den namiddag van 

 dien dag, de thermometer op meer dan zes graden Reaumur 



