- 135 — 



het bedrog wel niet geheel verdwijnen; maar het maakt het toch 

 minder sprekend. Zijn echter het aangezigt en de oogen te veel 

 naar de eene of de andere zijde gewend, zoo merkt men het schijn- 

 baar naar alle kanten heenzien van het beeld niet meer op. En 

 dit is ook natuurlijk. Ziet men toch iemand juist van voren in 

 het aangezigt, en is zijn oog tevens op ons gevestigd, zoo maakt 

 de neus het middelste gedeelte van het gelaat uit; voorhoofd en 

 kin worden, bij uitbreiding van het vlak dat men zich kan ver- 

 beelden midden door den neus te gaan, in twee gelijke deelen ver- 

 deeld; de wangen liggen ter wederzijde van dat vlak op gelijke 

 afstanden er van uitgestrekt; de gekleurde ring of iris van het 

 oog neemt ook het midden van den oogbol in, en laat ter regter- 

 en linkerzijde evenveel van het wit zigtbaar blijven. 



Is iemand nu in zulk eene stelling geportretteerd, dan zullen 

 de oogen van het beeld den aanschouwer overal schijnen te volgen. 

 Immers er doet zich bij onze zijwaartsche verplaatsing, met be- 

 trekking tot den geportretteerde en zijne beeldtenis, een groot 

 verschil op. Heeft men namelijk den persoon zelven eerst, op bo- 

 ven omschrevene wijze, voor zich gezien, en houdt deze, bij onze 

 plaatsverandering, hetzij links of regts, het oog en het aangezigt 

 onbewegelijk naar denzelfden kant gewend, zoo schijnt het aange- 

 zigt smaller te worden ; de neus bedekt meer en meer één der wan- 

 gen; deze verandering van toestand overtuigt ons, dat de persoon 

 ons niet meer aanziet. Bij het portret echter heeft men een plat 

 doek voor zich; door eene aanzienlijke zijdelingsche plaatsverande- 

 ring zal ook wel de breedte van het gezigt sterk verminderd schij- 

 nen , maar die versmalling zal zich over al de deelen van het gelaat 

 gelijkelijk uitstrekken, en de betrekkelijke ligging dier deelen zal 

 niet in het minste veranderd schijnen ; bedekking van het eene 

 ligchaamsdeel door het andere kan onmogelijk plaats grijpen ; de 

 neus zal nog altijd het juiste midden van het aangezigt uitmaken; 

 de gekleurde ring van het oog zal het wit gelijkelijk blijven ver- 

 deden; het zal derhalve even eens zijn, of het portret het lioofd 

 naar ons heeft omgedraaid ; de uitdrukking zal niet in 't minst 

 veranderd wezen. Ziedaar eene, onzes inziens, overtuigende en 



