— I5f> — 



Vermengt men 1 pond water van 0° met eene gelijke hoeveelheid 

 water van 75°, dan verkrijgt men een mengsel van 37,5° warmte. De helft 

 der warmte, die het water van 75° bezat , is dus overgegaan op het koude 

 water van 0°, waardoor men 2 pond water van 37,5° heeft verkregen. 

 Doch neemt men nu 1 pond ijs of sneeuw van 0°, en vermengt men 

 dié met 1 pond water van 75°, dan zal de warmtegraad van het ge- 

 smolten mengsel niet 37°, maar insgelijks, even als het ijs, 0° zijn. En 

 wat blijkt nu hieruit? Hieruit ziet men duidelijk, dat die hoeveelheid 

 warmte van 75°, die noodig was om ijs van 0° in water van 0° te 

 doen overgaan, in het smeltende ijs is bvergebragt. Deze warmte 

 heeft enkel en alleen gediend om het ijs te doen smelten, het ijs 

 heeft haar opgenomen ; de thermometer geeft die warmte niet 

 aan; deze, in smeltend ijs gedompeld , gaat dan eerst rijzen, wanneer 

 al het ijs is gesmolten, een bewijs, dat de verder toegevoerde warmte 

 eerst na de smelting merkbaar wordt, dat zij dan eerst vrij blijft 

 en niet meer wordt vastgelegd. 



Wij hebben straks reeds aangemerkt, dat die gebondene warmte 

 bij het bevriezen weder vrij wordt, en hebben toen gezien welk 

 eene nuttigheid zij daarbij aanbrengt. Niet minder is dit het geval 

 bij het smelten van het ijs, zooals ik thans zal trachten aan te toonen. 



Het is overbekend, dat rivieren en stroomen uit de bergen 

 hunnen oorsprong nemen , dat zij , door smeltend ijs en sneeuw ge- 

 voed , die de toppen dier bergen bedekken , van nietige beken zooals 

 zij in den aanvang waren, weldra tot groote, breede stroomen worden. 



Deze massa's sneeuw en ijs nu, gaan, door de groote hoeveelheid 

 warmte, die zij noodig hebben om tot water te worden, slechts 

 langzaam daartoe over. Immers wij hebben het uit het straks 

 aangehaalde voorbeeld gezien, dat de warmte-hoeveelheid, die 

 noodig is om de temperatuur van 1 pond water één graad te 

 verhoogen, de warmte-hoeveelheid dus, die bij de smelting van 1 

 pond ijs of sneeuw wordt gebonden, 75° zal zijn. Zal er nu niet 

 zeer veel warmte aan de omringende lucht moeten ontnomen worden , 

 om die massa's sneeuw en ijs tot water te doen overgaan, en vloeit 

 hier niet van zelve uit voort, dat het ontdooijen daarvan langzaam 

 en trapsgewijze moet geschieden? Zoo ook is het gelegen met het 



