— 157 — 



ontdooijen van het ijs onzer rivieren en stroomen. De aanzienlijke 

 hoeveelheid warmte, die bij het smelten ook daarin wordt gebon- 

 den, doet het ijs slechts langzaam afnemen, en in stukken gebro- 

 ken door de vereenigde werking van wind en stroom, wordt 

 het veelal gemakkelijk weggevoerd naar den oceaan. Welke on- 

 heilen zouden er echter plaats grijpen in het tegenovergestelde 

 geval; want indien de ijs- en sneeuwmassa's en de met ijs bedekte 

 stroomen, in het voorjaar schielijk de groote hoeveelheid warmte 

 konden opnemen , die noodig is om ze te smelten , dan kon het 

 niet missen of groote overstroomingen, dijkbreuken enz., zouden 

 daarvan onvermijdelijk het gevolg moeten zijn; het op eenmaal 

 tot water geworden ijs zoude met geweldige kracht zich eenen weg 

 trachten te banen en in onweerstaanbare vaart alles medesiepen 

 en verdelgen. 



De overstroomingen, die plaats hebben wanneer de rivieren aan 

 het kruijen gaan, zooals men dit noemt, en er door op een gescho- 

 vene schotsen ijsdammen worden gevormd, welke den weg versper- 

 ren dien het ijs nemen moet om zich te kunnen verwijderen, zijn 

 alles behalve gering te achten; de laatste tijd heeft daarvan helaas, 

 vooral in ons vaderland, wederom de verschrikkelijkste bewijzen op- 

 geleverd. Maar toch, deze onheilen zouden niet, zoo als nu enkele 

 malen , maar geregeld iederen winter en met nog oneindig meer kracht 

 misschien plaats grijpen, indien ijs en sneeuw op eenmaal smolten , 

 nadat het dooiweder in plaats van de vorst was ingevallen. 



Eene ijsvorming, die juist het tegendeel is van de gewone, is de 

 vorming van het grondijs, waarvan ik reeds met een enkel woord 

 gewaagde, en waarop ik thans terug wil komen. 



Yelen verkeeren in de dwaling, dat het ijs hetwelk wij in het voor- 

 jaar ten bodem zien gaan , grondijs genoemd wordt. Dit is zoo niet. Het 

 grondijs ontstaat op den bodem onzer stroomen , het heft tevens menig- 

 maal steenen en andere voorwerpen mede naar boven; in den Ehijn 

 b. V. worden dikwijls de ankerkettingen der - schipbruggen door 

 het grondijs mede naar boven gevoerd. 



De beroemde arago heeft de aannemelijkste verklaring van dit 

 verschijnsel gegeven; hij meent namelijk dat het water dikwijls 



