- 172 — 



ons en zoovele andere noordsche en westersche volken van Europa, 

 in vorige tijden vooral, heeft aangebragt. — Dat overal de kennis 

 van deze en andere eetbare visschen reeds vroeg op hoogen prijs 

 is gesteld, kan ook hieruit worden afgeleid, dat de tegenwoordige 

 eetbare visschen der Middellandsclie Zee, op een getal van 150 

 soorten begroot, reeds aan de oude Romeinsche schrijvers over 

 vischkunde bekend zijn geweest. Heinde en verre strekt de 

 handel daarin zich dan ook uit, waarbij ik slechts behoef te 

 herinneren aan het geheele geslacht van den kabeljaauw, zoo als 

 die niet alleen in den verschen toestand, maar ook gedroogd (als 

 stokvisch) en ingezouten (als labberdaan) naar alle streken der be- 

 schaafde wereld wordt verzonden. En wat niet al verscheidenheid 

 in de andere voordeden , die van de visschen worden getrokken ! 

 Het vel der haaijen geeft eene sterke en fraaije leêr-soort, als 

 peau de chagrin overbekend; uit dat van anderen vervaardigen zich 

 sommige kustbewoners van Azië voetschoeisels en andere kleeding- 

 stukken. De zwemblaas van velen levert den veel gebruikelijken 

 visch-lijm op. Uit de gezouten kuit van andere wordt den kaviaar, 

 de geliefde toespijs der Nooren , bereid. In Brazilië zou uit het 

 gedroogde visch-vleesch zelfs eene soort van "meel" worden verkregen. 

 Het vloeibare vet der visschen dient als olie tot verlichting, als 

 levertraan tot een onzer meest werkzame geneesmiddelen. De gal 

 van den zee-wolf verschaft in Noordelijk Europa sommigen volken 

 een plaatsvervangend middel voor onze zeep. Uit het glinsterende 

 afgeslibde huid-pigment der bleijen , alpherts, en andere zooge- 

 naamde witvisschen , vervaardigt de Europeaan zijne valsche paar- 

 len, door welken hij, als goedkoop ruilings-middel, de schatten 

 der tropische natuur-kinderen tot zich lokt. Wat wonder, dat 

 waar zoo veelsoortig voordeel te rapen viel, het vernuft van den 

 mensch zich van eeuwen her schier heeft uitgeput in het bedenken 

 van honderdvoudige vischvangst-mti\\odiiii\ , zoo uitvoerig beschre- 

 ven en afgebeeld in het groote werk van buffon, lacépède en 

 SONNINI. Onder haar is het bedwelmen der visschen door kok- 

 kel-korrels en vele andere plantendeelen , eene bij onze Wet verbo- 

 den vischvangst, in de keerkringsgewesten bijzonder veelvuldig 



