— 215 — 



daarbij tevens voor den aandaclitigen onderzoeker nieuwe wonderen 

 aan den dag gebragt. 



Houdt men eeneu gevoeligen thermometer in de verschillende 

 kleuren van dit zonnebeeld , dan zal voor elke kleur niet dezelfde 

 warmtegraad worden aangewezen, maar de thermometer zal in de 

 roode kleur eenen hoogereu stand aannemen, dan in de gele, en 

 vervolgens, naar de violette kleur overgebragt , blijven dalen. 

 Brengt men daarentegen den thermometer een weinig boven het rood, 

 dan zal hij rijzen. Wijst b. v. de thermometer 13,3° Celsius (56° 

 Fahr.) in de violette kleur, en 16°,6 Cs. {6^° Pahr.) in de gele 

 kleur aan, dan zal hij tot 26° Cs. (79° Tahr.) boven het rood 

 stijgen. Het prisma heeft dus op het verwarmend vermogen van den 

 straal anders dan op het lichtgevende gewerkt, want de stralen, welke 

 de meeste warmte geven, zijn van de meest lichtgevende gescheiden. 



Als men verder in dit zelfde kleurenbeeld een papiertje houdt 

 met chloorzilver bestreken, zal het een weinig onder het violet 

 spoediger zwart worden, dan in eene der andere kleuren, ja zelfs 

 in het geel niet of zeer weinig verkleuren. 



Het prisma heeft dus drie verschillende eigenschappen van het 

 licht leeren kennen. Want in de gele kleur, welke de grootste licht- 

 kracht bezit, wordt niet te gelijk het grootste verwarmende ver- 

 mogen gevonden, maar veel hooger op en nog boven het rood; 

 terwijl het vermogen om stofielijke veranderingen bij de ligchamen 

 te weeg te brengen , d. i. op hunne scheikundige zamenstelling in 

 te -werken, bij de meest donkere kleur, het violet, en daaronder 

 wordt aangetroflen. Het schijnt dus alsof een lichtstraal uit 

 drie verschillende deelen is zamengesteld : eigenlijke lichtstralen , 

 warmtestralen en scheikundige stralen. In de wetenschap is men ge- 

 woon ze gemakshalve met deze namen te onderscheiden, ofschoon 

 op zeer goede gronden kan worden aangenomen , dat er in het eigen- 

 lijke wezen dezer stralen geen verschil bestaat, maar alles toteene 

 meer of mindere golflengte of trillingsduur kan teruggebragt worden. 

 (Zie pag. 241 van den vorigen jaargang.) Dit nader te behandelen 

 ligt niet in mijne bedoeling. Genoeg zij het aan te merken, dat 

 deze verschillende werkzaamheid der stralen na gebroken, d. i. door 



