— 232 — 



Intusschen, hoe groot deze ijlheid ook wezen moge, zoo is het 

 juist overeenkomstig de natuur van een gas, dat het, in weerwil 

 van groote verijling, nog steeds een de ruimte vullend ligchaam 

 blijft. Ook ontbreken de voorbeelden niet die aan de voorstelling 

 althans eenigermate kunnen te hulp komen. Een gelijk gewigt wa- 

 terstofgas neemt, bij de gewone luchtdrukking, ongeveer 244<000 

 maal de ruimte in van platina, en, indien wij die luchtdrukking 

 verminderen , b. v. door het gas in eene klok boven de luchtpomp 

 te brengen, dan zoude men het zonder moeite nog eenige honderd 

 malen ijler kunnen maken. Daar nu een kubiek el waterstofgas 

 bi] de gewone luchtdrukking ongeveer 89 milligr. weegt , zoo 

 zoude dit gas in dien toestand 171355 maal en bij eene achthouderd- 

 malige verijling slechts omstreeks 21 maal het soortelijk gewigt 

 van het gas bezitten, dat verondersteld wordt eenmaal de ruimte 

 van ons zonnestelsel tot aan de Neptunusbaan te hebben ingeno- 

 men. Er is derhalve, ten aanzien der soortelijke zwaarte, een veel 

 geringer verschil tusschen dat gas en de ligtste der op aarde 

 voorkomende stoffen , dan tusschen de aardsche zelfstandigheden 

 zelve. 



Het spreekt echter van zelf, dat deze berekening ons slechts bij 

 benadering bekend maakt met het soortelijk gewigt van het gas, 

 toen reeds de vorming van ons zonnestelsel daaruit was aangevan- 

 gen. Niets waarborgt ons, dat Neptunus de verst afgelegene der 

 daartoe behoorende planeten is, en bovendien maakte de gasbol, 

 waaruit ons zonnestelsel ontstond, vroeger waarschijnlijk een deel 

 uit van het algemeene gas dat in het heelal bevat was, en wie zal 



bol, waarvan die laan aan den omtrek ligt: 1002,791523,4888000,000000,000000 

 kubiek geogr. mijlen. — De inhoud van de zon, die een straal beeft van 96350 geogr. 

 mijlen, bedraagt 3733,212887,280200 kub. mijlen. — Daar nu een kub. geogr. mijl gelijk 

 is aan 406376,048443 kubiek meters , en de zonzelfstandiglieid een soortelijk gewigt van 

 1,371 heeft, zoo is het geheele gewigt der zon: 2,079281,000000,000000,000600,000000 

 kilogrammen, en dewijl alle de overige bollen van ons zonnestelsel, te zamen genomen , 

 yi^ Van de massa der zon uitmaken, zoo weegt de geheele hoeveelheid vaste stof, die 

 in ons zonnestelsel bevat is: 2,082099,000000,000000,000000,000000 kilogrammen. 

 Hieruit nu vindt men , dat derhalve een kubiekmijl van den oorspronkelijken gas- 

 of nevelbol 2076 kilogrammen of 195 kubiekmcters 1 milligram wogen. 



