— 236 — 



te aan, omdat de daartoe noodige voorwaarde, namelijk het geheele 

 gemis van luchtstroomen , waardoor die gedaante dadelijk eene wij- 

 ziging ondergaat, nimmer geheel vervuld wordt. Maar het is dui- 

 delijk, dat bij volstrekte rust des dampkrings elk zoodanig wolkje 

 een kleine nevelbol zoude wezen , om dezelfde reden , waarom olie 

 geschud met een vocht , waarvan het weinig of niet in soortelijk 

 gewigt verschilt, zich daarin verdeelt in vele kleine steeds bolvor- 

 mige droppels. 



Men werpe hier niet tegen , dat deze nevelvorming een oneindig 

 klein verschijnsel is, vergeleken met die, waarvan wij veronderstel- 

 len dat eenmaal het heelal het tooneel was. Grootheid en kleinheid 

 doen hier niets ter zake, want de kleinste stofdeeltjes en de groot- 

 ste hemelligcharaen gehoorzamen aan dezelfde wetten. Zelfs achten 

 wij het niet ongepast hier nog een ander verschijnsel als voorbeeld 

 aan te voeren, dat, in verhouding tot de wolkvorming in onzen 

 dampkring, schier even gering is te noemen als deze, vergeleken 

 met de vorming des nevels, waaruit zonnestelsels hunnen oorsprong 

 namen. Ik bedoel de merkwaardige veranderingen, die vele stoffen 

 ondergaan bij den overgang uit den vloeibaren in den vasten toestand, 

 wanneer de oplossingen van twee ligchamen te zamen vermengd 

 worden, en daardoor een derde ligchaam gevormd wordt , dat in het 

 vocht niet meer oplosbaar is , en zich dus daaruit nederslaat. 

 In zeer vele gevallen bestaat zulk een nederslag aanvankelijk uit 

 zeer kleine slechts bij sterke vergrooting herkenbare ligchaampjes, 

 die zich op zeer korten afstand van elkander bevinden. Laat men 

 nu het vocht met het nederslag in rust, dan zal men na eenigen 

 tijd daarin, in plaats van de millioenen uiterst kleine ligchaampjes , 

 eenige honderden veel grootere bolletjes waarnemen, die, gelijk het 

 onderzoek van den gang des verschijnsels onder het mikroskoop 

 leert, ontstaan zijn door de vereeniging der eersten rondom een 

 groot aantal middelpunten van aantrekking. 



Op eene dergelijke wijze dan kan men zich de scheiding van 

 het oorspronkelijke gas in een groot aantal gas- of nevelbollen 

 voorstellen. Daarin' ging de verdigting door onderlinge aantrek- 

 king der deeltjes voort. Waar deze haren invloed uitoefent, moest 



