— 243 — 



der hypothese, haar voor onhoudbaar verklaarde. Vooreerst name- 

 lijk volgt uit de hypothese zelve dat die planeten , welke het verst van 

 de zon verwijderd zijn, zich het eerst door verdigting uit de ne- 

 velringen gevormd hebben; Neptunus dus vóór Uranus, en deze 

 vóór Saturnus. De beide eersten hebben derhalve veel langer bestaan, 

 en hare verdigting heeft eenen hoogeren graad kunnen bereiken dan 

 die van Saturnus, te meer daar de inhoud van dezen , vergeleken met 

 dien van Neptunus ongeveer zeven, en met dien van Uranus negen maal 

 grooter is , dan van deze planeten, en gevolgelijk reeds daarom meer tijd 

 werd gevorderd om de verdigting in gelijke mate te doen plaats hebben. 



Wanneer men bovendien bedenkt, dat de middelpuntvliedende 

 kracht, — die zich, bij toenemende verdigting des nevels, meer en 

 meer heeft moeten uiten door de al snellere en snellere draaijing zoowel 

 der geheele nevelmassa als van hare verschillende deelen om de 

 door het algemeene en de bijzondere middelpunten gaande assen , — 

 juist in de tegengestelde rigting der aantrekkingskracht werkte, dan 

 kunnen deze uitzonderingen niet meer verwonderen. 



Gesteld verder, dat het gasmengsel in den eersten aanvang vol- 

 komen homogeen was, — iets dat reeds op zich zelf geenszins 

 als noodzakelijk behoeft te worden aangenomen, ofschoon de be- 

 kende wetten der diffusie van gassen die homogeneiteit waarschijn- 

 lijk maken , — en dat er in de concentrische lagen , waaruit men 

 zich den gasbol zamengesteld denken kan , een volkomen evenwigt 

 bestond tusschen de deeltjes en de krachten die hen in beweging 

 bragten , zoo moesten die homogeneiteit en dit evenwigt toch ver- 

 broken worden, zoodra de verdigting, dat is de overgang uit den 

 gasvormigen in den vloeibaren en uit dezen in den vasten toestand ^ 

 begonnen was. Hier komt nog bij de gelijktijdige werking der schei- 

 kundige verwantschap tusschen meer dan zestig elementaire stof- 

 fen , die in het gasmengsel aanwezig waren , de ontwikkeling van 

 warmte die de verdigting vergezelde, — en wie ziet dan niet lig- 

 telijk in, dat alle deze krachtsuitingen vereenigd , en elk afzonderlijk, 

 als zoovele storende invloeden kunnen , ja moeten gewerkt hebben 

 waardoor de volkomene regelmatigheid van den voortgang der ver- 

 digting noodwendig iets moest gewijzigd worden. 



