— 244 — 



Wel is waar kan men hierbij niet denken aan eene enkele uit- 

 zetting der de kern zamenstellende deelen door den invloed der 

 warmte, daar deze alleen onvoldoende is om rekenschap te geven 

 van het groote verschil in digtheid, dat in elk geval tusschen die 

 kern en de digtste planeten blijft bestaan , zelfs al schrijven wij 

 aan de photospheer eene grootere dikte toe, dan zij waarschijn- 

 lijk bezit. Maar die geringere digtheid vindt hare verklaring in 

 hetgeen wij bij de door vulkanen uitgeworpen stoffen waarnemen, 

 waarin talrijke holten of blazen zijn, welke door gassen en dampen 

 zijn gevormd, die de massa zochten uiteen te drijven, zoodat som- 

 mige dier stoffen , b. v. puimsteen , daardoor zelfs ligter dan water 

 zijn geworden. 



Het zij mij vergund de vermoedelijke gesteldheid der zon nog 

 door een voorbeeld op te helderen. Wanneer wij eenen verrekijker 

 naar de maan rigten , of eenen blik werpen op de kaart daarvan , 

 welke onlangs in dit Album verschenen is, dan zien wij hare ge- 

 heele oppervlakte als overdekt met de kraters van uitgebrande vul- 

 kanen. Denken wij ons nu in den tijd terug, toen alle die kraters 

 werkzaam waren , toen de gloeijende massa onder de dunne schors 

 der maan voortdurend kookte en woelde, en hare oppervlakte zich 

 gestadig als door eene vuurzee overdekt moest vertoonen. Zoude 

 toen het beeld, dat de maan aanbood, wel zoo verschillend geweest 

 zijn van dat der tegenwoordige zon ? 



Doch hoe dit zij , indien het voor bewezen mag gehouden wor- 

 den , dat het geheele ligchaam der zon zich in eenen toestand van 

 hevige gloeihitte bevindt, dan kan ons zijne geringere digtheid in 

 vergelijking met die der naastbij gelegen planeten niet meer ver- 

 wonderen, en verliest de daarop gegronde, tegen de gashypothese ge- 

 rigte tegenwerping, hare kracht geheel en al. 



Ook vindt deze hypothese steun in nog andere niet minder ge- 

 wigtige eigenschappen van ons zonnestelsel , waardoor zich in zijne 

 vorming eene eenheid van plan verkondigt, die onmogelijk toevallig 

 kan zijn, maar ten duidelijkste eenen gemeenschappelijken oorsprong 

 verraadt. Twee punten verdienen hier vooral onze opmerking. Voor- 

 eerst dat alle planeten zich in dezelfde rigting rondom de zon be- 



