— 246 — 



zich bevoud in de rigting van den zon-aequator , de planeten bijna in 

 eene regte lijn geplaatst zien , die door het middelpunt der zon gaat. 

 Wat ons nu niet vergund is ten opzigte van ons geheele pla- 

 netenstelsel , dat kunnen wij met de grootste duidelijkheid waarne- 

 men aan een der tot dit stelsel behoorende kleinere stelsels , name- 

 lijk aan Jupiter met zijne vier wachters. Deze zien wij werkelijk 

 nagenoeg op eene regte lijn geplaatst , iets dat het gevolg is , eens- 

 deels van de geringe helling (3° 6') des Jupiters-aequators op de 

 Jupitersbaan en derhalve ook op de aardbaan , anderdeels daarvan 

 dat de wachters bijna juist in het vlak van dien aequator gelegen 

 zijn. De hellingen hunner banen daarop bedragen : 



op de baan 

 der Aarde 



. . 4° 24' 25". 

 . . 4° 23' 16". 

 . . 4° 19' 19". 

 . . 3° 59' 49". 



Wenden wij onzen blik naar het nog merkwaardiger Saturnus- 

 stelsel, dan treft ons ook hier dezelfde regelmatigheid en orde- 

 Zoowel de verschillende ringen die de planeet omgeven, als de ba- 

 nen der zeven eerste wachters liggen met den aequator der planeet 

 nagenoeg in hetzelfde vlak. Alleen de achtste en meest verwijderde 

 der manen maakt daarop eene uitzondering, daar hare baan eene 

 tamelijk groote veranderlijke helling bezit. Dit zelfde geldt ook van 

 onze eigene maan ten opzigte van den aequator der aarde, doch 

 daarentegen bedraagt de helling van hare baan op de ecliptica ge- 

 middeld slechts 5° 8' 49". 



Wat de wachters van Uranus en van Neptunus betreft , zoo zijn 

 alleen de hellingen hunner banen op de aardbaan bekend. Bij de 

 eerstgenoemde dier planeten zijn die hellingen grooter dan van 

 eenige andere. Van de 4'^^ der Uranusmanen is zij 99° 43' 53"; 

 derhalve staat de baan meer dan loodregt op de baan der aarde, en 

 is de wachter dus eigenlijk reeds terngloopend. Nog sterker is dit het 

 geval bij den wachter van Neptunus , waarvan de helling der baan op 

 de ecliptica (volgens de jongste waarnemingen van hind , gegrond op 



