— 260 — 



kometen, die allen regtloopend zijn, hebben de banen van vijf hel- 

 lingen van slechts 30 tot 130. Alleen bij de komeet van brorsen 

 bedraagt zij 310. In het algemeen raag men dus stellen, dat de 

 kometen, wier banen het meest naderen tot liet vlak van den zon- 

 aequator, doorgaans ook in gelijken zin als de planeten rondom de 

 zon draaijen, en dit leidt tot het vermoeden, dat er onder de ko- 

 meten vele zijn, die met de planeten eenen gemeenschappelijken 

 oorsprong hebben gehad. De mogelijkheid toch, dat de kometen 

 ontstaan zijn in de verst verwijderde gedeelten van den gasbol , en 

 dat zij daarom uit de rainst voor verdigting vatbare stoffen be- 

 staan , laat zich geenszins ontkennen. Hiermede schijnen, wel is 

 waar, de binnenkometen in strijd te zijn, doch deze strijd vervalt 

 door aan te nemen , dat de kometen , welke thans op haren ver- 

 sten afstand van de zon nog binnen de Neptunusbaan blijven, 

 vroeger daar buiten gelegen waren. Op tweederlei wijze kan men, 

 uitgaande van werkelijk waargenomen feiten, de verandering van 

 buitenkometen in binnenkometen verklaren. Vooreerst is het genoeg 

 bekend hoe groote veranderingen de loopbanen der kometen , uithoofde 

 van de geringheid harer massa, door den invloed der planeten on- 

 dergaan, in welker nabijheid zij komen. Beroemd is ten dien aan- 

 zien het voorbeeld van de Lexellsche komeet , welke eenmaal eene 

 binnenkomeet was, met eenen omloopstijd van slechts vijf en een 

 halfjaar, maar in 1767 en 177D zoo nabij het Jupitersstelsel kwam, 

 dat de baan eenen geheel anderen vorm aannam en de omloops- 

 tijd geheel veranderd werd. Het is derhalve geenszins onwaarschijn- 

 lijk, dat ook de tegenwoordige binnenkometen eenmaal door eene 

 dergelijke storing uit hare vroegere banen zijn gerukt. 



Maar ten tweede hebben de waarnemingen van de komeet van 

 ENCKE geleerd, dat haar baan al korter en korter wordt, en dat zi] ge- 

 volgelijk de zon , in de rigting eener gewondene spiraallijn , meer en 

 meer nadert. Men heeft dit verschijnsel verklaard door den weder- 

 stand, dien de komeet ondervindt bij hare doorklieving van den het 

 heelal vullenden ether, waarbij de vraag oprijst, of die ether, door 

 welks trillingen wij kennis krijgen van de aanwezigheid der verst 

 verwijderde hemellichten, wel ietg anders is dan het laatste en 



