— 268 — 



ligchaam met veelkleurige figuren , zoo beschildert zich de Indiaan 

 van den Orinoco met de roode kleurstof uit de Bignoiiia. 



Schoon die kleurenzin bij uatuurinenschen eu kinderen zich het 

 sterkst moge voordoen, ook bij den beschaafden, denkenden mensch 

 openbaart hij zich. In zijne kleedereu , in zijne woning en vooral 

 in zijne zucht voor bloemen zien wij de bewijzen , dat het aan- 

 schouwen der kleuren hem een genot is, — ja zelfs de waarborgen, 

 dat zijne natuur nog niet geheel ontaard is door het werktuigelijke 

 van zijn dagelijksch bedrijf in de maatschappij, in één woord dat 

 ~ er in zijn gemoed nog iets dichterlijks is overgebleven. 



Waar echter het verstand niet langs den weg des onderzoeks in 

 het wezen der natuur tracht door te dringen, om na te gaan, door 

 welke oorzaken zij zulk een invloed heeft op ons gemoed, daar 

 schept de fantasie zichzelve die oorzaken, hult ze in een waas van 

 geheimzinnigheid eu wil overal in de natuur hare eigene beelden 

 en symbolen erkennen. Dit zien wij bij liet kind en den onbeschaaf- 

 den mensch. 



Bij volken, waar de beschaving stilstaat of belemmerd wordt, is 

 het beschouwen der natuur en dus ook der kleuren het meest in 

 de symboliek gehuld. Het geel is voor de Chinezen eene heilige 

 kleur, gelijk het groen voor den volger van mahomed. De meisjes 

 in Griekenland voorspellen zich uit de kleur der bloem, die het 

 lot haar toebedeelt, de hoedanigheid van hare aanstaande minnaars. 

 Eene roode bloem beteekent een' braven, en een witte een' jongen 

 minnaar, terwijl eene gele bloem een' weduwnaar voorspelt. Als de 

 ridder in de middeneeuwen voor zijne liefste ten strijde toog, kleedde 

 hij zich in het rood; keerde hij overwinnend weder, dan waren 

 rood , groen en violet de kleuren , waarmede hij zijne zegepraal reeds 

 van verre aankondigde. 



Maar dan, wanneer de mensch het wezen boven den schijn leert 

 waarderen; als de werkelijkheid van achter den geheimzinnigen 

 sluijer der symboliek te voorschijn treedt, als het verstand heerscht 

 over het blinde gevoel, als wij van kinderen mannen worden, dan 

 is de natuur uiis niet meer eene bron des bijgeloofs, maar eene 

 schatkamer van Maarheid; dan verkrijgen wij een zuiver iuzigt in 



