273 - 



dan stralen blaauw en geel in ons oog terug: de oppervlakte zou 

 dus in deze beide kleuren zigtbaar moeten worden; raaar de in- 

 drukken van beiden volgen elkander in zulk een ondenkbaar kor- 

 ten tijd , dat het ons schijnt, alsof beiden te gelijk worden terug- 

 gekaatst; wij zien ze dus vermengd; wij zien noch blaauw, noch 

 aeel maar eene andere kleur, die door beider zamensmelting ont- 

 staat, en deze kleur is groen. 



Wanneer het blaauw daarentegen wordt opgeslorpt, kaatst het 

 rood en het geel terug, en wij zien de ineensmelting van rood en 

 geel, nameUik oranje. Wordt geel opgeslorpt en rood en blaauw 

 teruggekaatst, dan zien wij deze laatsten vereenigd en het voor- 

 werp heeft eene violette kleur. 



De drie genoemde hoofdkleuren, rood, geel en blaauw, kunnen 

 dus eigenlijk tot twee kleuren worden teruggebragt, namelijk tot 

 eene hoofdkleur en eene zamengestelde kleur, die door de schijn- 

 bare ineensmelting der beide overige hoofdkleuren ontstaat : rood 

 en groen, blaauw en oranje, geel en violet. 



Waarom is eene roode roos zoo prachtig, wanneer zij door groene 

 bladeren is omringd? Van waar het welgevallen, waarmede het 

 oog op die zamen voeging van rood en groen rust? Omdat rood en 

 groen met elkander alle kleuren vertegenwoordigen , omdat, hetgeen 

 de roode roos als 't ware mist, door het groene blad wordt aange- 

 vuld, omdat het blad juist de kleur terugkaatst die door de roos 

 wordt opgeslorpt. Met elkander brengen zij dus eene totaliteit van 

 kleuren te weeg, een evenwigt, dat ons gevoel aangenaam aandoet, 

 en met regt eene kleurenmelodie heeten mag. 



Hetzelfde heeft plaats bij het viooltje (Viola tricolor) dat door 

 zijn violet en geel eveneens een bevredigenden indruk doet ontstaan. 

 B.ood noemen wij de "aanvullingskleur" van groen en omgekeerd, 

 omdat, wanneer de eene wordt teruggekaatst, er slechts de andere 

 aan ontbreekt om met haar vereenigd in ons oog denzelfden indruk 

 te weeg te brengen, die door eene vereeniging van alle hoofdkleu- 

 ren veroorzaakt en door het reine zonlicht voortgebragt wordt, 

 namelijk wit. Ditzelfde geldt ook voor blaauw en oranje en voor 

 geel en violet. 



