— 275 — 



vragen : Moeder ! geef ons een wit of een rood of een blaauw kleed ? 

 Maar als dit zoo ware, dan zou de zon als eene verstandige moe- 

 der antwoorden: Ik zal u kleeden: u allen, die in mijn aanschijn 

 bloeijen wilt; maar ieder met het kleed, dat het best met haar 

 karakter, haren aard overeenkomt. 



Zoo hebben ook de planten hare verschillende karakters, zekere 

 wijzigingen in hare organisatie, die haar op zekere bepaalde kleu- 

 ren regt geven. De kleuren hangen naauw te zamen met de schei- 

 kundige eigenschappen der planten, met hare eigenaardigheden, 

 met haar innerlijk leven. 



Men moet het woord kleuren altijd als betrekkelijk opvatten , 

 want de kleuren zijn slechts kleuren voor ons oog en niet voor de 

 planten. De planten kunnen niet zien , voor haar bestaan er dus 

 geene kleuren. Het licht oefent op de planten eene werking uit, 

 die voor onze wetenschap nog bijna geheel onbekend is en geheel 

 verschilt van zijne werking op het dierlijk gezigtsvermogen. Wij 

 moeten hier dus onderscheid maken tusschen onze voorstelling van 

 de zaak en het wezen der zaak zelf. Doch zoo lang wij ons van 

 dat wezen der zaak, van de werking der ether-golvingen op het 

 plantaardig organisme geen klaar denkbeeld kunnen vormen , moe- 

 ten wij ons met onze voorstelling van de kleuren behelpen. 



Het licht valt op de bloemen. Een deel van dat licht wordt 

 door de bloem opgeslorpt, en het andere in ons oog als kleur 

 teruggekaatst, of wel het groote raeerendeel des lichts wordt te- 

 ruggekaatst, en de bloem is wit. 



Zuiver wit wordt echter in het plautenrijk evenmin aangetrofien 

 als het volstrekte zwart. Wanneer men eene witte bloem tegen wit 

 papier houdt, bemerkt men altijd een blaauwe, roode of gele tint, 

 die door het wit heen speelt. De Lelie schijnt wel zuiver wit, doch, 

 wanneer men hare bloembladen tusschen de vingers perst, ont- 

 waart men hare eigenlijke kleur, namelijk vuil groenachtig wit. 

 Deze kleur loopt niet in het oog wegens de opperhuidcellen en de 

 vele met lucht gevulde holten in het bloemblad. De fijn verdeelde 

 lucht in deze holten neemt den indruk weg, dien de kleurende 

 deeltjes in naauwer zamenhang op het oog zouden maken. Ook het 



