— 277 — 



het geel, en grooter, dan bij het blaauw, doet haar het juiste mid- 

 den bekleeden tusschen alle kleuren van het zonlicht. Zij is noch te 

 sterk, noch te zwak voor ons oog en geeft ons daarom dien indruk 

 van rust en bevrediging, die zoo in overeenstemming is met eene 

 kalme hoop, waarvan het groen in oude tijden het zinnebeeld was. 

 Vele zwammen, korstmossen en wieren missen de groene kleur: 

 ook bij enkele hooger georganiseerde planten ontbreekt zij, doch 

 bij verreweg de meesten is zij de algemeene kleur der jonge sten- 

 srels en bladeren. Zonder den invloed van het licht kan zij niet 

 ontstaan; de wortels, die de plant onder den grond schiet, hebben 

 geene groene kleur; uitloopers van aardappels, die in donkere kel- 

 ders beginnen te groeijen, en planten, die in het duister ontkie- 

 men, zijn wit: stelt men ze eenigen tijd aan het zonlicht bloot, 

 dan verandert het wit spoedig in groen. Tegelijk met het verschij- 

 nen dezer kleur ondergaat de plant zelve eene scheikundige veran- 

 dering, die eveneens door dezelfde oorzaak, welke het licht voort- 

 brengt, dus door de zon, wordt opgewekt. Drie onzer zintuigen 

 kunnen ons dit bevestigen. De Cichorei-planten , die in kelders 

 worden gekweekt, om zachte, witte, welsmakende bladen voort te 

 brengen, worden bij blootstelling aan het zonlicht, niet alleen 

 groen voor ons oog, maar ook bitterder voor onze tong en harder 

 bij het aanraken; een bewijs, dat de werking der zon op het plant- 

 aardig organisme zich niet alleen tot het lichtverschijnsel bepaalt, 

 maar ook, hetzij als warmte, hetzij als scheikundige prikkel eenen 

 merkwaardigen invloed uitoefent. Het is ten minste bewezen , dat de 

 plant gelijktijdig met het aannemen der groene kleur, zuurstof be- 

 gint te ontwikkelen en koolzuur opneemt. 



Deze werking heeft plaats in het binnenste der cellen. Daar be- 

 vindt zich de stof, die "chlorophyl" of "bladgroen" wordt geheeten 

 en hetzij als eene vormlooze massa of als kleine korreltjes tegen 

 de binnenwanden der cellen is vastgekleefd. Scheikundig zuiver is 

 deze stof echter niet, maar zij bevat nog verscheidene andere zelf- 

 standigheden, die er alleen langs den scheikundigen v/eg van kun- 

 nen worden afgezonderd. Aan zichzelveu overgelaten, wordt zij 

 door het licht spoedig verbleekt en geel. 



