— 300 — 



wil verhalen, door de sterrekunde aan het licht gebragt, maar ook 

 haren gang wil doen bespieden over den gekronkelden weg, langs 

 welken zij den menschelijken geest tot de ontdekking dier wonde- 

 ren geleidde. Wanneer men , om de uitkomsten der sterrekunde 

 beter te doen doorzien en waardeeren , de algemeene aandacht op 

 haar zelve wil vestigen , dan heeft men zoo veel schoons en tref- 

 fends aan te wijzen, dat men zich altijd met geweld bedwingen 

 moet, om binnen de grenzen te blijven, die door de beschikbare 

 ruimte worden voorgeschreven. 



Toen ik , om aan een billijk verlangen te beantwoorden , de ster- 

 rekunde andermaal zoude doen optreden in het Album der Natuur, 

 was mij niets zoo moeijelijk als eene keuze tusschen talrijke on- 

 derwerpen , die, alle met hetzelfde regt, eene opzettelijke overwe- 

 ging schenen te begeeren. De populaire voordragt van het een was 

 wel aan veel grootere zwarigheden verbonden dan het andere, maar 

 zwarigheden zijn voor mij geene schrikbeelden, en ik wist te min- 

 der aan welk onderwerp ik de voorkeur geven moest, daar ik nim- 

 mer het eene gedeelte der wetenschap met meer voorliefde dan het 

 andere beoefend heb. In mijne verlegenheid zocht ik uitkomst bij de 

 Redactie zelve van het Album der Natuur. Ik zond haar eene lange 

 lijst van onderwerpen, omtrent ieder van welke nog veel belang- 

 rijks kon worden medegedeeld, zonder dat daartoe een hoofdstuk 

 uit het een of ander leerboek werd afgeschreven. Ik verzocht haar 

 daaruit de keuze te doen, die mij te moeijelijk viel; welwillend 

 kwam zij aan mijne besluiteloosheid ter hulp, en hare keuze viel 

 op het onderwerp, aan het hoofd dezer bijdrage aangewezen. 



Ik zal nu alzoo de beweging der aarde en hare jongst ontdekte 

 bewijsgronden meer opzettelijk en meer naauwkeurig beschouwen, 

 dan dit vroeger door mij geschieden kon, maar alvorens daartoe 

 over te gaan , moet ik , tot geruststelling van sommigen en mis- 

 schien tot teleurstelling van anderen, over mijne eigenlijke bedoe- 

 ling daarmede, een woord in het midden brengen. Men heeft zich 

 in de laatste dagen vermaakt met eene herhaling van de twisten 

 over den stilstand en de beweging der aarde, die gevoerd werden 

 in den tijd, toen geestelijke dwang alles overheerschte en onder 



