— 301 — 



zich geene andere heerschappij, dan die van domheid en onkunde 

 wilde dulden. Terwijl nu alle verschijnselen des hemels de getui- 

 genis afleggen van eene volkomenheid der sterrekunde, die an- 

 dere natuurwetenschappen vermoedelijk nimmer zullen bereiken, 

 treedt de dwaasheid op, .om te verklaren, dat zij in eene van hare 

 eerste, eenvoudigste en gewigtigste grondwaarheden geheel en al 

 heeft misgetast; en die dwaasheid wordt, zelfs door velen bij ons 

 die beschaafd willen heeten , met belangstelling aangehoord. Mis- 

 schien vreest de een en hoopt de andere, dat het mijne bedoeling 

 met deze bijdrage is, als bestrijder van schöpfer en als verdedi- 

 ger van de beweging der aarde op te treden; maar ik zal daardoor 

 noch mij zelven verlagen, noch den stand, dien ik in de maat- 

 schappij bekleed , onteeren. Ik heb onlangs l) door een paar proe- 

 ven aangetoond, dat de stellige uitspraken der sterrekunde thans 

 alleen door de verregaandste onkunde en den volslagenen waanzin 

 worden bestreden, en die proeven zullen mijne weigering regtvaar- 

 digen, om met dolzinnigen te redetwisten. Wie thans nog aan den 

 stilstand der aarde kan en wil gelooven, mag, mijnentwege, in dat 

 geloof volmaakt gelukkig zijn, en heeft van mij geene vervolging 

 te vreezen. Ik bedoel met deze bijdrage niets anders, dan den 

 vriend der wetenschap in te lichten omtrent eene der treffendste 

 opmerkingen, tot welke de sterrekunde in de laatste jaren aanlei- 

 ding heeft gegeven. Iedereen kent bij name de slingerproeven van 

 FOUCAULT, die in de laatste jaren op ontelbare plaatsen zijn ge- 

 nomen, en beschouwd worden als regtstreeksche bewijzen voor de 

 beweging der aarde. Die slingerproeven van roucAULï hebben veel 

 opschudding gemaakt en zeer scherpzinnige onderzoekingen uitge- 

 lokt, maar niemand heeft nog op eene algemeen verstaanbare wijze 

 aangetoond, waarin zij eigenlijk bestaan, wat zij thans voor de 

 sterrekunde beteekenen, in hoe ver zij de bewijzen zijn waarvoor 

 zij worden uitgegeven, en in hoe ver de beweging der aarde eene 



1) In de voorrede van mijn boekje over : het wezen en de eischen van de populaire 

 voordragt der natuurkundige wetenschappen, en meer bepaaldelijk van die der ster- 

 rekunde. Amsterdam, j. c. a. sulpke. 1853. 



20* 



