— 306 — 



bewegingen uit te denken. Het stelsel van ptolemeus , volgens 

 hetwelk de bouw des heelals zeer gebrekkig en onvolkomen wezen 

 moest, streed allengs meer tegen de waargenomene verschijnselen 

 des hemels, en kon van sommige treffende verschijnselen, die door 

 de ouden reeds waren opgemerkt, niet de minste rekenschap af- 

 leggen. Alphonsus besloot, voor eiken prijs, de sterrekunde te 

 herstellen, wie het, naar zijne overtuiging, nog ten eenenmale aan 

 een' vasten grondslag ontbrak, en deed uit alle landen van Europa 

 de meest beroemde sterrekundigen tot zich komen, om, wonende 

 in eene zijner paleizen en rijkelijk door hem bezoldigd, gemeen- 

 schappelijk voor de bevordering der sterrekunde werkzaam te zijn. 

 De sterrekundigen van at.phonsus moesten, uit de verschijnselen 

 der hemellichten tot op dien tijd waargenomen, den aard liunner 

 bewegingen opdelven, en alzoo een onderzoek omtrent den bouw 

 des heelals ten uitvoer brengen. Eene vrucht van dat onderzoek 

 moest bestaan in tafelen , uit welke de schijnbare plaatsen der he- 

 mellichten , voor willekeurige tijdstippen, konden worden afgeleid. 

 Die tafelen kwamen, na jaren arbeids, tot stand en kostten onge- 

 looflijke schatten, maar toen alphonsus bekend was gemaakt met 

 den veronderstelden bouw des heelals waarop zij rustten ; toen hij 

 had opgemerkt, dat de hoogste orde, die zijne sterrekundigen in 

 het heelal hadden kunnen ontdekken, niet anders dan een staat 

 van eindelooze verwarring was, riep hij gramstorig uit, dat het 

 heelal beter geschapen zoude zijn, indien God daartoe zijne hulp 

 had ingeroepen. De schijnvroomheid heeft over deze vermeende 

 godslastering van at,phonsus lange boetredenen gehouden, maar 

 het is duidelijk genoeg, dat hij met haar niets bedoelde dan eene 

 bespotting van zijne sterrekundigen, die, met al hun zwoegen en 

 hoofdbreken , en na al de schatten die zij hem gekost hadden , de 

 verschijnselen des hemels alleen uit oorzaken wisten af te leiden , 

 die een man van verstand voor ongerijmd verklaren moest. Men 

 slaagde echter niet beter en kon ook niet beter slagen, omdat men 

 bij al zijne veronderstellingen , de aarde als het stilstaand middel- 

 punt beschouwde, waarom zich de geheele schepping bewegen moest. 

 De sterrekunde was reeds gedurende bijna twee duizend jaren 



