— 319 — 



kingen geleid, en daaronder tot die van een treffend verschijnsel, 

 bij alle vaste sterren , waarin het volkomenste regstreeksche bewijs 

 voor de beweging der aarde ligt opgesloten. De beroemde sterre- 

 kundige BE,ADi,EY bedacht, in het midden der verledene eeuw, 

 een werktuig, dat ook de kleinste veranderingen in de plaatsen 

 * der vaste sterren scheen te zullen verraden , en met hetwelk hij 

 de jaarlijksche parallaxis van eenige sterren zoude trachten te 

 bepalen. Eene heldere ster, wier plaats aan den hemel daarvoor 

 bijzonder gunstig was, werd door bradleï met dat werktuig re- 

 gelmatig waargenomen, en weldra openbaarde het zich, dat zij 

 inderdaad jaarlijks een' kleinen kring aan den hemel beschreef, 

 maar tevens dat die kring geene jaarlijksche parallaxis wezen kon, 

 omdat de ster telkens eene andere plaats innam, dan dit door deze 

 werd voorgeschreven. Later bleek het, dat die jaarlijksche beweging 

 in een' kleinen kring, eene eigenschap is, in welke alle vaste ster- 

 ren deelen. Al de kringen, waarin de sterren zich jaarlijks schij- 

 nen te bewegen, zijn ellipsen (langronden) , wier langste middel- 

 lijnen, bij alle sterren, juist dezelfde lengte hebben en evenwijdig 

 loopen aan den weg, dien de zon jaarlijks aan den hemel schijnt 

 af te leggen, terwijl hunne kortste middellijnen of breedten af han- 

 gen van de standplaatsen , welke de sterren , met betrekking tot 

 den schijnbaren weg der zon, innemen. Ook werd de plaats, die 

 iedere ster telkens in haar kringetje innam, altijd op dezelfde wijze, 

 door den stand der zon aan den iiemel bepaald, en uit al deze 

 omstandigheden bleek het ten duidelijkste, dat de kringen, die de 

 sterren jaarlijks aan den hemel schijnen te beschrijven, met de 

 beweging der aarde om de zon in een naauw verband moesten 

 staan. Bradley, die deze beweging der sterren ontdekte, en on- 

 middellijk bespeurde, dat zij geene jaarlijksche parallaxis wezen 

 kon , behoefde ook niet lang naar hare verklaring te zoeken. Tach- 

 tig jaren vroeger was door den Deenschen sterrekundige uoemeu 

 aangetoond, dat het licht, met de verbazende snelheid van meer 

 dan 40,000 D. G. mijlen in ééne secunde, de ruimte der schep- 

 ping doorloopt, en deze voortplanting van het licht der sterren 

 moest, met de beweging der aarde om de zon verbonden, nood- 



