— 320 — 



wendig juist zulk eene schijnbare beweging ten gevolge hebben, 

 als bij alle vaste sterren wordt waargenomen, i) De kringen , welke 

 de vaste sterren, ten gevolge van deze dusgenaamde aberratie, be- 

 schrijven, hebben eene lengte van 41 secunden en waren dus veel 

 te klein , om vóór de uitvinding der verrekijkers te kunnen worden 

 opgemerkt, maar zij zijn zeer groot, met betrekking tot de volko- 

 menheid der tegenwoordige sterrekundige waarnemingen, die toe- 

 laten parallaxen te bepalen, die niet meer dan een onderdeeltje 

 van ééne secunde bedragen. Zij openbaarden zich op dezelfde wijze 

 bi] zoo vele duizende sterren, als tot heden zijn waargenomen, en 

 geven alzoo, jvoor de beweging der aarde om de zon, een regt- 

 streeksch bewijs zoo volkomen, dat het alle andere overtollig maakt. 

 De naauwkeurige bepaling van de plaatsen, die de vaste sterren 

 aan den hemel innemen, heeft onze kennis van de beweging der 

 aarde nog in andere opzigten uitgebreid; Bradley, zijn onder- 

 zoek voortzettende, bespeurde eene kleine plaatsverandering van de 

 sterren, met- betrekking tot de polen van den hemel, waaruit bleek, 

 dat de om\^entelings-as der aarde nog eene andere beweging on- 

 derging, dan die welke den vooruitgang der nachteveningen ver- 

 oorzaakt, namelijk eene kleine schommeling, bij welke zij, telkens 

 na verloop van omtrent 19 jaren, tot haren vroegeren stand we- 

 derkeert. De oorzaak van deze eigenaardige beweging der aarde 

 werd spoedig weder in de algemeene aantrekkingskracht gevonden. 

 Door de aantrekking, die de zon op de maan uitoefent, ondergaat 

 de loopbaan, welke deze om de aarde beschrijft, eene gestadige 

 verandering in haren stand, op zoodanig eene wijze, dat zij tel- 

 kens na verloop van omtrent 19 jaren haren vorigen stand herne- 

 men moet. Door die verplaatsing van de loopbaan der maan, is de 

 aantrekking, welke dat ligchaam op de afgeplatte aarde uitoefent, 

 veranderlijk, en die verandering moet de genoemde schommeling 

 in de as der aarde ten gevolge hebben. 2) Eene andere, hoogst 

 merkwaardige beweging der aarde, die ook naar de algemeene aan- 



1) Zie mijne: Verklaring van den sterrenhemel, bl. 54 en verv. 



2) Zie mijne: Verklar'm(j van den sterrenhemel, tweede druk, bl. 316. 



