— 330 — 



bleek het, in deze eeuw, dat zij zich niet volkomen zoodanig be- 

 woog, als dit naar de aantrekking der bekende planeten wezen 

 moest. Het verschil was zoo gering, dat het met het ongewapend 

 oog bij geene mogelijkheid bemerkt had kunnen worden, maar 

 voor de sterrekundigen was het meer dan groot genoeg, om aan 

 eene onbekende oorzaak te worden toegeschreven. Die oorzaak kon 

 bezwaarlijk iets anders zijn dan de storende invloed, teweeggebragt 

 door de aantrekking van eene nog onbekende planeet, die zich 

 buiten den loopkring van Uranus om de zon bewoog. Twee sterre- 

 kundigen, in verschillende landen van Europa, berekenden, onaf- 

 hankelijk van elkander, uit die kleine afwijking, naar aanleiding 

 van de bekende eigenschappen der algemeene aantrekkingskracht, 

 de loopbaan en de schijnbare plaats der storende planeet, en kwa- 

 men in hunne uitkomsten bijna volkomen met elkander overeen. 

 De planeet, die naderhand den naam van Neptunus heeft ontvan- 

 gen, werd, toen zij naauwelijks was opgespoord, aan het door hen 

 aangewezen, punt des hemels gevonden. 



Door gebrek aan ruimte gedwongen hier een einde te stellen 

 aan de beschouwing van een onderwerp, zoo rijk als de voortrefle- 

 lijkheid der tegenwoordige sterrekunde en de vastheid der grond- 

 slagen waarop zij rust, leg ik de pen met weerzin neder. Die be- 

 schouwing was zekerlijk voor velen overtollig, maar zij zal, zoo 

 ik vertrouw, bij hen die haar niet behoefden, menige aangename 

 herinnering hebben opgewekt en voor anderen eene vermaning zijn, 

 om zich liever met de uitkomsten der sterrekunde bekend te ma- 

 ken , dan het oor te leenen aan den waanzin , die zich verbeeldt 

 hare natuurlijkste en eenvoudigste uitkomsten te bestrijden. Eene 

 overweging van den graad van zekerheid, dien de beweging der 

 aarde, door de sterrekunde zelve, heeft verkregen, achtte ik noodig 

 voor allen, die de jongst ontdekte natuurkundige bewijzen voor 

 die beweging uit het ware oogpunt wensclien te beschouwen. Ik 

 zal mij, na deze voorbereiding, in het tweede gedeelte mijner bij- 

 drage, beijveren, om hen daartoe in staat te stellen. 



