— 337 — 



genoeg om de wetten te verraden , volgens welke de ligchanaen des 

 zonnestelsels zich bewegen, maar die niet begreep wat in zijne waar- 

 nemingen verborgen lag, was een der hevigste bestrijders van de be- 

 weging der aarde. Zijne voornaamste bedenking tegen die beweging 

 was het verschijnsel, dat een ligchaam , aan den top eens torens losge- 

 laten, aan den voet diens torens nedervalt, terwijl het, volgens hem, 

 indien de aarde in beweging ware, zoo ver bezijden dien voet moest 

 nederkoraen, als de aarde zich, gedurende zijnen val, verplaatste. Dit 

 gevoelen van ïycho bewijst dat hij onbegrijpelijk valsche denkbeel- 

 den omtrent de wetten van beweging gekoesterd moet hebben , want 

 niets was zoo natuurlijk, als dat het ligchaam vódr, gedurende en na 

 zijnen val, in de zijdelingsche beweging der aarde moest deelen , en 

 dus aan den voet des torens moest nederkomen , onverschillig of de 

 aarde in rust, of in beweging was. Ofschoon galilei de grove dwaling 

 had aangetoond, waarin tycho met vele anderen verkeerde, bleef 

 zij langen tijd de voornaamste bedenking, die tegen het stelsel van 

 coPERNicus werd ingebragt, tot dat gassendi, door opzettelijke 

 proefnemingen, aantoonde, hetgeen trouwens bij eiken zeeman be- 

 kend moest wezen , dat ligchamen uit den top van een snel voort- 

 zeilend schip nedergelaten , juist aan den voet van den mast het 

 dek bereiken , even zoo als of het schip van alle beweging ware 

 ontbloot. Het nedervallen van ligchamen uit eene groote hoogte, 

 dat aanvankelijk als een bewijs tegen de beweging der aarde werd 

 aangevoerd, heeft, bij een onbevooroordeeld nadenken, als zoodanig 

 al zijne kracht verloren, en is later een der treffendste bewijzen 

 vóór die beweging geworden. De groote newton maakte, nog voor 

 dat hij de algemeene aantrekkingskracht ontdekte, de opmerking, 

 dat een ligchaam , van eene zeer groote hoogte losgelaten , onder 

 de wenteling der aarde om hare as, wel op zeer weinig na, maar 

 toch niet volkomen langs den draad van een paslood, d. i. niet in 

 eene rigting volkomen loodregt op den grond, moest nederdalen. 

 De ligchamen , die door de wenteling der aarde worden omgevoerd , 

 moeten namelijk dagelijks grootere cirkels beschrijven, en dus eene 

 snellere zijdelingsche beweging aannemen, naar mate zij zich hooger 

 boven de oppervlakte der aarde verheffen, en daardoor verder van 



